اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و زیرساختارهای آن در سال 1404 در راستای ایفای مأموریتهای خود به عنوان صدای رسای بخش خصوصی رویکردی مبتنی بر عملگرایی و نوآوری را پیش روی خود قرار داد تا بر اساس آن نقش خود در نظام حکمرانی کشور را به مثابه نهاد حل مسئله ایفا کند.
هر چند اتاق ایران، اتاقهای استانی، اتاقهای مشترک، تشکلهای اقتصادی و کمیسیونهای تخصصی اتاق ایران در روزهای پایانی سال به منظور حفظ پایداری جریان، تجارت، تولید و اشتغال، همسو با سیاستهای کلان کشور، اولویتهای شرایط اضطرار را پیگیری کردند، در طول سال 1404 موارد ریشهای برای تسهیل تولید، تجارت و محیط کسبوکار را در دستورکار قرار دادند.
از اینرو در پرونده «اتاق ایران؛ نهاد حل مسئله» به تشریح و تبیین فعالیتهای اتاق ایران و زیرساختارهای آن در راستای حل مسئله در سال 1404 میپردازیم.
گزارشی که اکنون پیشرو داریم مربوط به کمیسیون خدمات فنی مهندسی و احداث اتاق ایران است.
کمیسیون خدمات فنی مهندسی و احداث اتاق ایران در سال ۱۴۰۴ بر چالشهای راهبردی تمرکز کرد که بهبود محیط کسبوکار در صنعت احداث را هدف قرار داده بودند، مهمترین آنها عبارتند از:
• ناترازی در دیپلماسی اقتصادی و صدور خدمات فنی و مهندسی: محدودیت حضور در بازارهای هدف و ضعف حمایتهای حاکمیتی از صادرکنندگان این حوزه
• چالشهای قراردادی و مالی: وجود جریان نقدینگی منفی در قراردادهای EPC و مشکلات سامانه تدارکات الکترونیکی دولت (ستاد) که فعالیت پیمانکاران را مختل کرده بود
• موانع قانونی در پروژههای پیشران: عدم حضور موثر بخش خصوصی در تصمیمگیریهای کلان مناطق استراتژیک مانند سواحل مکران و محدودیتهای قانونی در اوراقبهادارسازی بدهیهای دولت به مشاوران
کمیسیون برای حل این چالشها، از رویکرد « حل مسئله» استفاده کرده است.
• تعامل حاکمیتی: برگزاری جلسات مستمر با مقامات عالیرتبه از جمله رئیس کارگروه اقتصادی دفتر مقام معظم رهبری، معاونین سازمان برنامه و بودجه و دبیر شورای توسعه مکران جهت انتقال صدای بخش خصوصی
• تشکیل کارگروههای تخصصی: دریافت جایگاه رسمی در نشستهای تخصصی دولت و سازمان توسعه تجارت برای تدوین نقشه راه صدور خدمات
• ارائه مشاورههای تخصصی: تدوین گزارشهای کارشناسی در مورد اصلاح آییننامه تضمین معاملات دولتی و تهیه پیوستهای قراردادهای EPC
اقدامات کمیسیون منجر به نتایج ملموس زیر شد.
• اصلاح قوانین و مقررات: تصویب حضور نماینده اتاق ایران با «حق رأی» در هیات حل اختلاف قراردادهای پیمانکاری در کمیسیون زیربنایی دولت
• تسهیل مالی: تصویب پیشنهاد کمیسیون در برنامه هفتم توسعه برای شمولیت مشاوران در آییننامه اوراقبهادارسازی بدهیهای دولت
• توسعه منطقهای: اصلاح آییننامه شورای اقتصاد دریامحور و تشکیل دبیرخانه راهبردی مکران در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران
• حذف مقررات مخل: حذف بند (خ) ماده ۴ آییننامه تضمین معاملات دولتی که مانعی برای فعالان این حوزه بود
کمیسیون با نگاهی فراتر از وظایف ذاتی، اقدامات نوآورانهای را کلید زده است.
• دیپلماسی نوین: برگزاری رویدادهای تخصصی و آموزشی با حضور نمایندگان صندوقهای بینالمللی مانند OPEC FUND و رایزنان بازرگانی برای افزایش سهم خدمات فنی مهندسی در بازارهای هدف نظیر امارات و پذیرش هیات خدمات فنی مهندسی از کشورهای آفریقایی که منجر به امضای چندین تفاهمنامه و قرارداد توسط اعضای کمیسیون شد و همچنین مشارکت فعال برای حضور هیات صنعت احداث در رویداد Big 5
مدیریت هوشمند: تهیه گزارش پلتفرم شناسایی شرکای تجاری در پروژههای بینالمللی و تدوین طرح صنعتیسازی ساختمان به عنوان صنعت بومپایه. تهیه 5 گزارش تخصصی با همکاری مرکز پژوهشهای اتاق ایران در حوزه توسعه دریا محور و مکران
• ساختارسازی جدید: پیگیری تشکیل «کمیته صدور خدمات فنی مهندسی» و «دبیرخانه بازسازی و توسعه ایران» برای همافزایی بیشتر دولت و بخش خصوصی و تشکلها
این اقدامات با هدف تبدیل اتاق به یک «شریک استراتژیک برای دولت» انجام شده تا با بهبود جریان نقدینگی و باز کردن درهای بازارهای جهانی، امید و پایداری اقتصادی را برای جامعه بزرگ مهندسان و پیمانکاران کشور به ارمغان آورد.