اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و زیرساختارهای آن در سال 1404 در راستای ایفای مأموریتهای خود به عنوان صدای رسای بخش خصوصی رویکردی مبتنی بر عملگرایی و نوآوری را پیش روی خود قرار داد تا بر اساس آن نقش خود در نظام حکمرانی کشور را به مثابه نهاد حل مسئله ایفا کند.
هر چند اتاق ایران، اتاقهای استانی، اتاقهای مشترک، تشکلهای اقتصادی و کمیسیونهای تخصصی اتاق ایران در روزهای پایانی سال به منظور حفظ پایداری جریان، تجارت، تولید و اشتغال، همسو با سیاستهای کلان کشور، اولویتهای شرایط اضطرار را پیگیری کردند، در طول سال 1404 موارد ریشهای برای تسهیل تولید، تجارت و محیط کسبوکار را در دستورکار قرار دادند.
از اینرو در پرونده «اتاق ایران؛ نهاد حل مسئله» به تشریح و تبیین فعالیتهای اتاق ایران و زیرساختارهای آن در راستای حل مسئله در سال 1404 میپردازیم.
گزارشی که اکنون پیشرو داریم مربوط به سندیکای شرکتهای تأسیساتی و صنعتی است.
هیچ سازهای هر چقدر هم زیبا و مستحکم کارآیی نخواهد داشت مگر آنکه تأسیسات در آن جاری باشد.
تأسیسات، تولید، اسکان و آسایش را فراهم و یک سازه بیجان را پویا میکند، با این تعریف از سیستم آبرسانی یک خانه مسکونی تا برجهای تقطیر یک پالایشگاه، تأسیسات نامیده میشوند. این تأسیسات مانند هر ارگان حیاتی نیاز به نگهداری و حتی درمان دارد. درک این موضوع و قائل شدن به این دو نکته بدون تردید ضمن حفاظت از تجهیزات و تأسیسات، موجب صرفهجویی در مصرف انرژی خواهد شد.
سندیکای شرکتهای تأسیساتی و صنعتی ایران با قدمت 64 ساله طی یک سال گذشته و البته پس از برگزاری اولین همایش ملی تأسیسات گلوگاه ناترازی، سعی کرد با تبیین نقش مهم تأسیسات در مصرف انرژی تلاش کرد، مقوله حفاظت از تجهیزات و تأسیسات نه به عنوان یک رفع مسئولیت بلکه به عنوان موضوعی بسیار حیاتی درک شود.
به طور کلی، در تأسیسات صنعتی و تجاری، میزان هدررفت انرژی تنها در مصرف گاز در صورتی که مدیریت و نگهداری مناسبی وجود نداشته باشد، میتواند بین 10 تا 30 درصد از مصرف کل گاز باشد، این رقم بستگی به عوامل مختلفی از جمله نوع سیستمها، نگهداری و بهینهسازی فرآیندها دارد.
عوامل مؤثر بر هدررفت گاز را میتوان به موارد زیر دستهبندی کرد.
1- کاربری و نوع تأسیسات: در تأسیسات صنعتی به ویژه در بخشهایی مانند کورهها، دیگهای بخار و.... میزان هدررفت انرژی معمولاً بیشتر است.
2- عدم کارآیی تجهیزات: استفاده از تجهیزات با راندمان پایین یا غیر بهینه میتواند منجر به هدررفت گاز شود.
3- بازدهی حرارتی سیستمها: در تأسیسات گرمایشی، دستگاهها و تجهیزات با بازده حرارتی پایین ممکن است درصد بالاتری از انرژی مصرفی را به صورت هدر رفته به محیط بازگردانند.
4- فرآیندهای احتراق نادرست: احتراق ناقص در سیستمهای گرمایشی ناقص باعث هدر رفتن انرژی و مصرف بیش از حد گاز میشود.
راههای زیر بخشی از فرآیندی است که میتواند باعث کاهش هدررفت مصرف گاز شود.
- بازنگری در طراحی سیستمها
- نگهداری صحیح تجهیزات
- کنترل فرآیند احتراق
مواردی که در بالا گفته شد به عنوان بخشی از پاسخگویی به چالش ناترازی انرژی در دستورکار این سندیکا قرار گرفته است. البته به نظر میرسد سیستم مدیریتی کشور همچنان تنها در پی حل مسائل روزمره در این خصوص است و نگاهی به آینده حتی نزدیک ندارد، چراکه در این صورت دستکم بخش کوچکی از این موارد را به عنوان ضوابط مصرف انرژی در ادارات به کار میبرد.
اعضای سندیکای شرکتهای تأسیساتی و صنعتی ایران میتوانند با همکاری یکدیگر ضمن برگزاری همایش ملی سالانه، نسبت به برگزاری سمینارها، دورهها و کارگاههای مرتبط با این موارد، اصل مهم "تأسیسات، گلوگاه ناترازی انرژی" را به عنوان موضوعی بسیار با اهمیت در کل کشور و مصرفکنندگان انرژی به باور برسانند، بدین ترتیب میتوان از 30 درصد از هدررفت انرژی جلوگیری کرد و همچنان به عمر تجهیزات و تأسیسات افزود.