اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و زیرساختارهای آن در سال 1404 در راستای ایفای مأموریتهای خود به عنوان صدای رسای بخش خصوصی رویکردی مبتنی بر عملگرایی و نوآوری را پیش روی خود قرار داد تا بر اساس آن نقش خود در نظام حکمرانی کشور را به مثابه نهاد حل مسئله ایفا کند.
هر چند اتاق ایران، اتاقهای استانی، اتاقهای مشترک، تشکلهای اقتصادی و کمیسیونهای تخصصی اتاق ایران در روزهای پایانی سال به منظور حفظ پایداری جریان، تجارت، تولید و اشتغال، همسو با سیاستهای کلان کشور، اولویتهای شرایط اضطرار را پیگیری کردند، در طول سال 1404 موارد ریشهای برای تسهیل تولید، تجارت و محیط کسبوکار را در دستورکار قرار دادند.
از اینرو در پرونده «اتاق ایران؛ نهاد حل مسئله» به تشریح و تبیین فعالیتهای اتاق ایران و زیرساختارهای آن در راستای حل مسئله در سال 1404 میپردازیم.
گزارشی که اکنون پیشرو داریم مربوط به کمیسیون انرژی اتاق ایران است.
کمیسیون انرژی اتاق ایران در سال ۱۴۰۴ بر بحرانهای زیرساختی تمرکز کرد که نه تنها پایداری تولید صنعتی، بلکه امنیت اقتصادی کشور را تهدید میکردند.
بحران ناترازی انرژی (برق و گاز): شکاف عمیق بین تولید و مصرف که منجر به قطع برق صنایع و ضررهای کلان در زنجیره تولید شده است
انباشت مطالبات ارزی و ریالی نیروگاهها: توقف چرخ سرمایهگذاری در صنعت برق به دلیل بدهیهای سنگین دولت و عدم تسویه معوقات نیروگاههای حرارتی به صندوق توسعه ملی
موانع توسعه انرژیهای تجدیدپذیر: وجود جریمههای مالیاتی ناعادلانه برای تولیدکنندگان برق سبز و بروکراسی پیچیده در سامانه مؤدیان که مانع از ایفای تکالیف آنها میشد
بهرهوری پایین و اتلاف انرژی: نبود سازوکارهای تشویقی کارآمد برای سرمایهگذاری در بهینهسازی مصرف انرژی در بخشهای خانگی و صنعتی
کمیسیون برای حل این چالشها، از رویکرد «مطالبهگری تخصصی» و «ارائه راهکارهای جایگزین» استفاده کرد.
تعامل حاکمیتی در بالاترین سطح: برگزاری جلسات «میز خدمت» با معاونان وزارت صمت، دبیر کمیسیون اقتصاد هیات دولت و نمایندگان مجلس برای آسیبشناسی ناترازی
ارائه بستههای سیاستی و مشورتی: تدوین و ارائه بسته راهبردی در خصوص مطالبات ارزی بانکهای عامل (صنعت و معدن، توسعه صادرات) بابت طرحهای نیروگاهی
دیپلماسی و حضور در مجامع بینالمللی: مشارکت فعال در رویداد COP29 و تدوین کتاب تحلیلی فرصتهای بخش خصوصی در این حوزه برای تطبیق با استانداردهای کاهش کربن جهانی
ائتلافسازی تشکلی: ایجاد کمیته راهبردی مشترک با ستاد حملونقل و سوخت کشور برای مدیریت سوخت و جذب سرمایهگذاری در بهرهوری انرژی
اقدامات کمیسیون منجر به گشایشهای عملیاتی زیر برای فعالان این صنعت شد.
رفع موانع مالیاتی: حذف جریمه مالیاتی شرکتهای تولیدکننده برق تجدیدپذیر؛ اقدامی که مانع از جریمه شدن تولیدکنندگان به دلیل ناهماهنگیهای سامانهای شد.
تسهیل مالی برای بهینهسازی: انعقاد تفاهمنامه با وزارت اقتصاد جهت تخصیص وامهای کمبهره (از محل تبصره ۱۸ و ۲ بودجه) برای ارتقای بهرهوری تجهیزات
پیشبرد بازار بهینهسازی: ارائه نظرات کارشناسی و اصلاح آییننامه «بازار بهینهسازی انرژی و محیط زیست» جهت ایجاد جذابیت برای سرمایهگذاران بخش خصوصی
تکنولوژی و نوآوری: معرفی ۶ محصول دانشبنیان تجاریسازی شده در حوزه بهینهسازی و انرژیهای تجدیدپذیر به بازار صنایع و کشاورزی
کمیسیون با نگاه به افقهای جدید، حوزههای نوین زیر را در دستور کار قرار داد.
انرژی اتمی صلحآمیز: انعقاد تفاهمنامه با سازمان انرژی اتمی برای اولین بار جهت مشارکت بخش خصوصی در توسعه کاربردهای فناوری هستهای در صنایع
صنعتیسازی و صادرات: پیگیری موضوع «بانکرینگ» و تسهیل ورود فناوریهای نوین برای بهینهسازی مصرف سوخت در ناوگان حملونقل
آموزش و توانمندسازی: برگزاری ۷ دوره آموزشی بینالمللی با تمرکز بر صادرات فرآوردههای نفتی و پتروشیمی و فناوریهای کاهش کربن
تلاشهای کمیسیون انرژی اتاق ایران برای رفع ناترازی و تسهیل سرمایهگذاری در برق سبز، پیامی روشن برای صنعتگران دارد: «اتاق ایران به دنبال پایداری جریان تولید است».
با اصلاح قوانین مالیاتی و باز کردن مسیرهای نوین مانند انرژی اتمی و بازار بهینهسازی، نه تنها هزینههای انرژی بنگاهها کاهش مییابد، بلکه امید به بازگشت سرمایهگذاریهای کلان در زیرساختهای ملی تقویت میشود که ثمره آن کاهش خاموشیها برای عموم مردم خواهد بود.