رادیو مجازی اتاق ایران - 18 مرداد 1401

محرک‌های نوسان شدید قیمت در بازار مسکن

کارشناسان بازار مسکن، عواملی مانند انتظارات تورمی، کاهش بازدهی بورس و رشد قیمت نهاده‌های ساختمانی را در نوسانات اخیر قیمت مسکن مؤثر می‌دانند.

13 مرداد 1401
کد خبر : 43386
اشتراک گذاری
اشتراک گذاری با
تلگرام واتس اپ
لینک

باوجودآنکه سهم غالب در بازار مسکن شهر تهران از خانه‌های بالای یک میلیارد تومان به واحدهای بیش از ۲ میلیارد تومان رسیده، معاملات نسبت به سال گذشته رشد داشته و این نشان می‌دهد رشد قیمت‌ها نه‌تنها تأثیری در کاهش معاملات ندارد بلکه در خلأ قوانین مالیاتی، هیجانات سفته‌بازی و سوداگری در بازار ملک همچنان حکم‌فرماست. کارشناسان دلایلی همچون انتظارات تورمی، کاهش بازدهی بورس و رشد قیمت نهاده‌های ساختمانی را در رونق مسکن مؤثر می‌دانند.

تیرماه امسال بیش از ۶۷ درصد معاملات مسکن در تهران مربوط به خانه‌های بالای ۲ میلیارد تومان بوده و حدود ۸۰ درصد را واحدهای گران‌تر از ۱.۵ میلیارد تومان در بر گرفت. تیرماه سال گذشته که سطح قیمت‌ها کمتر از مقطع فعلی بود خانه‌های بالای یک میلیارد تومان سهم ۸۰ درصدی از معاملات داشتند. تیرماه پارسال ۵۰۷۱ معامله در تهران منعقد شد که امسال به ۱۰ هزار و ۲۹۴ فقره رسیده است. درواقع اگرچه قیمت‌ها بالا رفته اما خریدوفروش دو برابر شده است.

طبق شاخص بانک مرکزی، اولین ماه از تابستان امسال قیمت هر متر مسکن در پایتخت به ۴۱ میلیون و ۷۰۴ هزار تومان رسیده که نسبت به ماه قبل ۵.۸ درصد و در مقایسه با ماه مشابه سال قبل ۳۹ درصد رشد داشته است. معاملات نیز نسبت به خرداد امسال ۲۶ درصد کاهش یافته اما در مقایسه با تیر پارسال ۱۰۳ درصد رشد نشان می‌دهد.

نمایه‌های مذکور گویای آن است که افزایش سطح قیمت ملک در تهران نه‌تنها تأثیری در افت معاملات نمی‌گذارد بلکه به‌عنوان یک عامل هیجانی منجر به رشد تمایل به سرمایه‌گذاری در این بازار می‌شود.

افزایش ۵۶ درصدی معاملات واحدهای بالای ۲۰ سال

جنس معاملات بازار مسکن از نوع سرمایه‌گذاری است اما توان تقاضای مصرفی در سوق یافتن مسیر سرمایه تأثیر می‌گذارد. به‌طور مثال اگرچه بنا به گفته واسطه‌های ملکی متقاضیان مصرفی خرید ملک حضور پررنگی در این بازار ندارند، آمار توضیح می‌دهد که سهم واحدهای بالای ۲۰ سال ساخت از ۱۳.۱ درصد در تیرماه سال گذشته به ۲۰.۵ درصد رسیده و درواقع نسبت به سال گذشته ۵۶ درصد رشد داشته است. این نمایه ازیک‌طرف کاهش توان تقاضای مصرفی را به تصویر می‌کشد و از طرف دیگر می‌تواند نشانه‌ای از کاهش تزریق واحدهای کلید نخورده به بازار باشد.

بر اساس برخی آمارهای غیررسمی، ساخت‌وساز در شهر تهران به حدود ۲۰۰۰ واحد در ماه رسیده و این در حالی است که اوایل دهه ۹۰ ماهیانه حدود ۲۰ هزار واحد در تهران تولید می‌شد. سهم واحدهای کلید نخورده از کل معاملات در تهران به حدود یک‌پنجم رسیده، حال‌آنکه اغلب متقاضیان خرید در جست‌وجوی واحدهای نوساز هستند اما توان خرید ندارند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد اولویت عمده خریداران، واحدهای ارزنده و فول امکانات است اما سهم واحدهای قدیمی از معاملات، هرماه افزایش پیدا می‌کند. درواقع تطبیق توان واقعی با سطح قیمت‌ها به مسیر سرمایه‌گذاری در بازار ملک سمت‌وسو می‌دهد.

افزایش تمایل به سرمایه‌گذاری در بازار مسکن شهر تهران باعث شد تا این بخش در سه ماه گذشته با سه رشد متوالی ۶.۱ درصد، ۸.۴ درصد و ۵.۸ درصدی قیمت مواجه شود. این روند صعودی در شرایطی رقم خورده که بازار در پیک جابه‌جایی قرار داشته اما نمی‌توان تأثیر انتظارات تورمی، رشد قیمت مصالح ساختمانی و اثر ریسک‌های غیراقتصادی را بر بازار مسکن نادیده گرفت. به نظر می‌رسد با توجه به ثبات نسبی قیمت ارز، افت بازار بورس و کاهش قیمت خودرو بخشی از سرمایه‌ها به‌منظور حفظ ارزش دارایی به سمت بازار مسکن آمده است.

برخی گزارش‌های غیررسمی نشان می‌دهد در ۱۳ روز ابتدای مردادماه نیز به دلیل رکود بازارهای خودرو و بورس، بازار مسکن از رونق نسبی برخوردار است. در مرداد میانگین قیمت‌های پیشنهادی هر مترمربع ۴.۱ درصد در مقایسه با تیرماه رشد نشان می‌دهد. برآورد فعالان بازار مسکن این است که تعداد معاملات نیز در سطح بالای ۱۰ هزار فقره باقی بماند و این شرایط تا پایان شهریورماه حکم‌فرما خواهد بود.

دو خلأ قانونی در خصوص مالیات بر عایدی سرمایه و مالیات بر خانه‌های خالی، شرایط عمومی بازار مسکن را به نفع سفته‌بازان و به ضرر مصرف‌کنندگان حفظ کرده است. از حدود سه سال قبل که قوانین مذکور توسط دولت و مجلس مطرح شد تاکنون به دلیل نبود زیرساخت‌ها و داده‌های کافی شکل اجرایی به خود نگرفته است. بر اساس آخرین آماری که سازمان امور مالیاتی ارائه داده علیرغم آنکه ۵۶۸ هزار واحد خالی از سکنه در ۹ ماهه ابتدای سال گذشته شناسایی شده میزان دریافت مالیات از این واحدها در سه‌ماهه نخست امسال فقط ۵ میلیون ۸۰۰ هزار تومان بوده است.

ظرفیت بازار مسکن در اطراف تهران تکمیل شده است

سعید لطفی، کارشناس بازار مسکن در تشریح وضعیت فعلی این بازار می‌گوید: وضعیت سفته‌بازی و سوداگری که هم‌اکنون در بازار ملک مشاهده می‌کنیم ناشی از عواملی همچون تورم، رشد قیمت ارز، تلاطمات بازارهای موازی و کمبود ساخت‌وساز، بخصوص در هشت سال اخیر است.

وی گفت: اقداماتی همچون مالیات خانه‌های خالی و مالیات بر عایدی سرمایه می‌تواند تا حدودی جلوی سفته‌بازی را بگیرد. اما قطعاً این برنامه‌ها باید با مکمل عرضه متناسب با تقاضا تلفیق شود. یعنی ساخت‌وساز رشد کند تا تعادل در بازار ایجاد شود.

 فشار تقاضای مسکن به شهرهای اطراف کشیده شد

لطفی تأکید کرد: آنچه در کف بازار مسکن مشاهده می‌کنیم این است که فشار تقاضایی در کلان‌شهرها بخصوص شهر تهران برای مسکن وجود دارد. این تقاضا اگر به‌صورت خرید یا اجاره پاسخ داده نشود منجر به پدیده‌هایی مثل حاشیه‌نشینی، بدمسکنی، بافت‌های ناکارآمد، مهاجرت به حومه و غیره می‌شود. البته به نظر می‌رسد ظرفیت شهرهای اطراف هم تکمیل شده و قیمت مسکن در این مناطق نیز افزایش قابل‌توجهی داشته است.

لطفی معتقد است: دولت طرح نهضت ملی مسکن با هدف ساخت سالیانه یک‌میلیون واحد را برنامه‌ریزی کرده اما ظاهراً این برنامه با چالش‌هایی مواجه است که مهم‌ترین آن به عدم واریز آورده ناشی از کمبود توان متقاضیان مربوط می‌شود. این در حالی است که با تورم بیش از ۵۰ درصدی در نهاده‌های ساختمانی مواجه هستیم. دولت اعلام کرده در ماه‌های آینده ۱۰۰ هزار واحد را به مرحله افتتاح می‌رساند اما شاید این تعداد جوابگوی تقاضای مؤثر در بازار مسکن نباشد.

این کارشناس بازار مسکن با طرح این پیشنهاد که دولت تسهیلات مناسبی در اختیار بخش خصوصی به‌منظور تولید مسکن قرار دهد گفت: کاهش هزینه‌های صدور پروانه، کاهش مالیات بر ساخت‌وساز، ایجاد مالیات بر سوداگری، کنترل قیمت نهاده‌های ساختمانی و ارائه مشوق‌هایی به سازندگان می‌تواند روند ساخت‌وساز را از حالت نزولی به صعودی برساند. در آن صورت می‌توان امیدوار بود که در میان‌مدت، ثبات نسبی در بازار مسکن ایجاد شود.

ارسال نظر
پاسخ به :
= 5-4
در همین رابطه