اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و زیرساختارهای آن در سال 1404 در راستای ایفای مأموریتهای خود به عنوان صدای رسای بخش خصوصی رویکردی مبتنی بر عملگرایی و نوآوری را پیش روی خود قرار داد تا بر اساس آن نقش خود در نظام حکمرانی کشور را به مثابه نهاد حل مسئله ایفا کند.
هر چند اتاق ایران، اتاقهای استانی، اتاقهای مشترک، تشکلهای اقتصادی و کمیسیونهای تخصصی اتاق ایران در روزهای پایانی سال به منظور حفظ پایداری جریان، تجارت، تولید و اشتغال، همسو با سیاستهای کلان کشور، اولویتهای شرایط اضطرار را پیگیری کردند، در طول سال 1404 موارد ریشهای برای تسهیل تولید، تجارت و محیط کسبوکار را در دستورکار قرار دادند.
از اینرو در پرونده «اتاق ایران؛ نهاد حل مسئله» به تشریح و تبیین فعالیتهای اتاق ایران و زیرساختارهای آن در راستای حل مسئله در سال 1404 میپردازیم.
یادداشتی که اکنون پیشرو داریم مربوط به کانون زنان بازرگان بوده که توسط سیده فاطمه مقیمی رئیس این کانون تهیه شده است.
برنامههای سال ۱۴۰۴ در امتداد اقدامات سال ۱۴۰۳ و با توجه به شرایط خاص محیط کسبوکار کشور تدوین شد. در سالی که گذشت، محدودیتهای ناشی از شرایط اقتصادی بینالمللی، دشواریهای تأمین مالی، رکود اقتصادی، نوسانات ارزی و فشارهای تورمی، ضرورت طراحی برنامههای هدفمند و کاربردی را دوچندان کرده بود.
کانون در این سال چند برنامه کلیدی را با محوریت «تخصصگرایی، شبکهسازی و بهبود دسترسی به منابع» اجرا کرده است. در این چارچوب، مجموعهای از کارگاهها و دورههای آموزشی تخصصی در حوزههایی نظیر بازاریابی، مدیریت زنجیره تأمین، تحول دیجیتال، دیجیتال مارکتینگ، طراحی مدل کسبوکار، راهاندازی کسبوکار و فنون مذاکره برگزار شد.
پس از برگزاری هر دوره، ارزیابی و پایش میزان اثربخشی آموزشها انجام شد تا مشخص شود کدام مهارتها کاربرد عملی بیشتری در مدیریت و راهاندازی کسبوکار داشتهاند. بر اساس این ارزیابیها، حدود ۴۰ درصد شرکتکنندگان توانستهاند بهطور مستقیم از مهارتهای کسبشده در فعالیت حرفهای خود استفاده کنند.
در راستای بهبود دسترسی فعالان اقتصادی به منابع مالی، نشستها و گردهماییهای مشترک میان سرمایهگذاران و کارآفرینان برگزار شد. در این نشستها، امکان تعامل با برخی صندوقهای حمایتی و تشکلهای بانکی فراهم شد تا زمینه همکاریهای مشترک شکل بگیرد. در نتیجه این فرآیند، چندین طرح کوچک و متوسط معرفی شد و بیش از ۱۵ طرح کسبوکار توانست وارد مرحله شبکهسازی و پیگیری اجرایی شود.
یکی دیگر از محورهای فعالیت کانون در سال ۱۴۰۴، انجام پروژههای پژوهشی درباره شناسایی فرصتهای اقتصادی و بررسی پیشینه و روایت حضور زنان در بخشهای مختلف اقتصادی بوده است. این پروژه با همکاری اتاق ایران تعریف و اجرا شد و به بررسی اثرگذاری حضور زنان در بازارهای داخلی و خارجی پرداخت. در همین راستا، کانون زنان بازرگان در نمایشگاههای تخصصی و رویدادهای شبکهسازی از جمله نمایشگاههای اکسپو حضور فعال داشته و با دریافت غرفه و همچنین پذیرش هیئتهای تجاری، زمینه ارتباط تجاری دهها شرکت کوچک و بزرگ را فراهم کرده است.
اقداماتی که در حوزه توانمندسازی فردی زنان انجام شده، بهصورت مستقیم بر افزایش سهم بازار و رشد درآمد برخی فعالان اقتصادی اثرگذار بوده است. با این حال، بخشی از شرکتها همچنان نیازمند ارزیابیهای بلندمدتتری هستند. محدودیتهای نهادی و زیستبوم اقتصادی کشور، از جمله نوسانات ارزی، دشواری تأمین مالی و نرخ تورم، بر میزان تحقق کامل اهداف تأثیر گذاشته و امکان دستیابی به برخی اهداف کلان را محدود کرده است.
یکی از محورهای مهم که بهطور مداوم از سوی کانون مورد پیگیری است، کاهش پیچیدگیهای حقوقی و اداری در فرآیندهایی نظیر ثبت شرکت، بیمه و سایر الزامات قانونی است. تدوین راهکارهایی برای کاهش موانع رسمی مشارکت زنان در اقتصاد و افزایش سهم آنان در بازار کار رسمی از جمله برنامههای راهبردی سال آینده خواهد بود. برگزاری دورههای آموزشی تخصصی و تسهیل دریافت گواهینامههای حرفهای میتواند زمینه ورود رسمیتر زنان به بازار کار را فراهم کند.
در راستای همکاری و همافزایی هرچه بیشتر دولت و بخش خصوصی امضای تفاهمنامهها برای توسعه مشاغل مشارکتی، تقویت اکوسیستم حمایتی، همکاری با مراکز رشد و شتابدهندهها و حمایت از استارتآپهای فناورانه و نوآورانه در دستور کار قرار دارد. ایجاد سازوکارهای پایش و بازخورد برای سنجش اثربخشی برنامهها نیز ضروری است تا بر اساس نتایج، راهبردهای بعدی اصلاح و تکمیل شود.
در سال ۱۴۰۴ شبکهسازی میان فعالان اقتصادی زن به شکل قابل توجهی تقویت شد، اما پیچیدگیهای زیستبوم اقتصادی کشور مانع از تحقق کامل برخی اهداف کلان شد. تعامل مستمر با نهادهای مختلف، تقویت شبکههای حمایتی، اصلاح برخی سازوکارها و معرفی نمونههای موفق زنان کارآفرین میتواند مسیر دستیابی به اهداف بلندمدت را هموارتر کند.
برگزاری همایش توسعه حضور زنان در کارآفرینی، نشستهای متعدد استانی و گسترش فعالیت کانونهای زنان در استانها از جمله اقدامات انجامشده بود و روند مشارکت زنان در بخش خصوصی کشور در حال افزایش است. با استمرار این روند، سهم زنان در توسعه اقتصادی کشور بیش از پیش تقویت خواهد شد.
چشمانداز بلندمدت کانون برای سال ۱۴۰۵ بر توانمندسازی اقتصادی زنان، توسعه حضور در بخشهای کلیدی اقتصاد و تقویت مشارکت پایدار آنان در بازار متمرکز است. هدفگذاری اصلی، ارتقای سهم واقعی زنان در کسبوکار و تقویت نقش آنان در سطوح مدیریتی و تصمیمسازی اقتصادی است. حضور در بخشهای دارای ارزش افزوده بالاتر، از جمله ساختوساز، صنایع مرتبط، لجستیک و حملونقل، زنجیره تأمین، مشاورههای فناوری و کسبوکارهای نوآورانه از جمله اولویتهاست.
همچنین حمایت از کسبوکارهای کوچک و خانگی از طریق توسعه فروش دیجیتال، بازارهای آنلاین و پلتفرمهای فروش محصولات بهویژه در حوزه صنایعدستی در دستور کار قرار دارد. ایجاد کانالهای پایدار صادراتی برای تولیدات زنان و پیوند دادن دستاوردهای آنان با اهداف توسعه پایدار نیز از دیگر برنامههاست.