امروز و در آغاز هفته معدن در مقطعی حساس و سرنوشتساز از تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیکی جهان، فرارسیدن این مناسبت ملی را به تمامی معدنکاران، زمینشناسان، مهندسان، کارگران، سرمایهگذاران و فعالان پرتلاش حوزه معدن و صنایع معدنی کشور تبریک عرض میکنم؛ رویدادی که بیش از هر زمان دیگری اهمیت راهبردی معدن را در آینده اقتصاد ایران و جهان یادآور میشود.
جهان امروز بهروشنی دریافته است که آینده اقتصاد جهانی تنها بر نفت و انرژیهای سنتی استوار نخواهد بود، بلکه امنیت اقتصادی، صنعتی و حتی سیاسی کشورها به میزان دسترسی و تسلط آنان بر منابع معدنی و مواد اولیه استراتژیک وابسته است. تحولات ژئوپلیتیکی سالهای اخیر، جنگ اوکراین، بحرانهای انرژی، اختلال در زنجیرههای تأمین جهانی و رقابت قدرتهای اقتصادی برای دستیابی به مواد معدنی حیاتی، همگی نشان دادهاند که معادن به یکی از ارکان اصلی قدرت در قرن جدید تبدیل شدهاند.
امروز رقابت بر سر عناصر نادر خاکی، لیتیوم، کبالت، نیکل، مس و سایر مواد معدنی استراتژیک، صرفاً یک رقابت اقتصادی نیست؛ بلکه بخشی از معادلات کلان قدرت جهانی و آینده فناوری محسوب میشود. کشورهایی که بتوانند زنجیره تأمین این مواد را مدیریت کنند، نقش تعیینکنندهای در صنایع پیشرفته، انرژیهای پاک، خودروهای برقی، صنایع دفاعی، هوش مصنوعی و اقتصاد آینده جهان خواهند داشت.
در چنین شرایطی، جمهوری اسلامی ایران از ظرفیتهایی برخوردار است که میتواند آن را به یکی از قدرتهای بزرگ معدنی منطقه و جهان تبدیل کند. ایران با قرار گرفتن بر روی یکی از غنیترین کمربندهای متالوژنی جهان و برخورداری از ذخایر عظیم و متنوع معدنی، از مس و آهن گرفته تا طلا، سرب، روی، عناصر نادر خاکی و سنگهای تزئینی، دارای مزیتی کمنظیر در اقتصاد معدنی جهانی است. با این حال، بخش قابلتوجهی از ظرفیتهای معدنی کشور همچنان ناشناخته باقی مانده و نیازمند اکتشافات گسترده، عمیق و فناورانه است.
امروز معدن تنها یک فعالیت اقتصادی نیست؛ بلکه یکی از مهمترین پیشرانهای توسعه پایدار، اشتغال، ارزآوری، توسعه صنعتی و افزایش تابآوری اقتصادی کشور به شمار میرود. بهرهبرداری علمی، اصولی و مسئولانه از ذخایر معدنی میتواند نقش مؤثری در کاهش وابستگی اقتصاد کشور به درآمدهای نفتی، ایجاد ارزش افزوده و تقویت زیرساختهای تولید ملی ایفا کند.
دستیابی به این جایگاه، مستلزم تحول اساسی در نگاه به بخش معدن است. امروز بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد که اکتشافات عمیق و هوشمند توسعه یابد، سرمایهگذاری داخلی و خارجی در این بخش تسهیل شود، امنیت سرمایهگذاری و ثبات مقررات تضمین گردد و زیرساختهای حیاتی از جمله حملونقل، انرژی و لجستیک متناسب با نیازهای بخش معدن توسعه پیدا کند. همچنین بهرهگیری از فناوریهای نوین، هوش مصنوعی، دادههای زمینشناسی و دانش روز دنیا باید به بخش جداییناپذیر مدیریت معادن و صنایع معدنی کشور تبدیل شود.
ضروری است سیاستگذاران و تصمیمگیران کشور، معدن را بهعنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد آینده ایران به رسمیت بشناسند. امروز بسیاری از کشورهای توسعهیافته، راهبرد ملی مواد معدنی حیاتی و امنیت زنجیره تأمین را تدوین کردهاند و ایران نیز باید با نگاهی بلندمدت، نقشه راه جامع توسعه معدن، امنیت معدنی و تکمیل زنجیره ارزش صنایع معدنی را طراحی و اجرا کند.
در این مسیر، نقش بخش خصوصی واقعی، سرمایهگذاران، مهندسان، زمینشناسان، معدنکاران، کارگران و فعالان این صنعت، نقشی بیبدیل و تعیینکننده است. توسعه پایدار معدن بدون اعتماد به بخش خصوصی، استفاده از دانش تخصصی و مشارکت فعال نخبگان و نیروهای انسانی متخصص امکانپذیر نخواهد بود.
هفته معدن فرصتی ارزشمند برای تجلیل از انسانهای پرتلاشی است که در دشوارترین شرایط، چرخه تولید، اشتغال و توسعه کشور را زنده نگه داشتهاند؛ زنان و مردانی که در اعماق زمین، بنیان آینده اقتصادی ایران را میسازند و با تلاش خود، مسیر توسعه و اقتدار ملی را هموار میکنند.
اینجانب ضمن تبریک هفته معدن به تمامی فعالان این عرصه، امیدوارم با همدلی، برنامهریزی علمی، تصمیمگیریهای شجاعانه و حمایت مؤثر از بخش معدن، بتوانیم جایگاه واقعی ایران را در اقتصاد معدنی جهان تثبیت کنیم و از ظرفیتهای عظیم خدادادی کشور در مسیر توسعه پایدار و رفاه ملی بهرهبرداری شایستهای داشته باشیم.
بیتردید آینده متعلق به کشورهایی است که منابع معدنی خود را هوشمندانه، علمی و مبتنی بر منافع ملی مدیریت کنند و ایران عزیز با برخورداری از ذخایر عظیم و متنوع معدنی، قرارگیری بر یکی از غنیترین کمربندهای متالوژنی جهان، ظرفیت گسترده اکتشافات جدید و بهرهمندی از نیروی انسانی متخصص، این توانایی را دارد که در شرایط پیچیده و دشوار اقتصادی امروز، معدن را به موتور محرک رشد اقتصادی، ارزآوری، اشتغال پایدار و توسعه صنعتی کشور تبدیل کند. اگر این ظرفیتهای کمنظیر با برنامهریزی راهبردی، سرمایهگذاری هدفمند و مدیریت علمی همراه شود، ایران میتواند نهتنها به قدرت نخست معدنی منطقه، بلکه به یکی از بازیگران اثرگذار اقتصاد معدنی جهان در دهههای آینده تبدیل شود.