کیوان کاشفی، عضو هیئت رییسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در گفتوگویی با اشاره به تحولات اخیر در تنگه هرمز گفت؛ جنگ تحمیلی اخیر، اهمیت بیبدیل این آبراه راهبردی در بازار جهانی انرژی و اقتصاد و توانایی ایران در مدیریت و کنترل تردد در این مسیر را آشکار کرد. این شرایط میتواند در کنار ابعاد امنیتی، فرصتی برای تعریف یک منبع درآمد پایدار برای ایران نیز ایجاد کند.
کاشفی درباره تأثیر مدیریت تردد در تنگه هرمز در جریان جنگ اخیر اظهار کرد: ایران همواره تأکید کرده است که مدیریت هدفمند تردد در تنگه هرمز را در دستور کار دارد و آبراهها را مسدود نکرده است. این رویکرد تا امروز و در شرایطی که یک ماه از آغاز جنگ میگذرد، تا حد زیادی مؤثر بوده و به قدرت بازدارندگی ایران کمک کرده است.
او موقعیت ژئوپولیتیک تنگه هرمز را بسیار مهم و کلیدی خواند و افزود: این تنگه سالهای طولانی باز بوده است و ایران نیز همواره تردد در آن را مجاز میشمرد. در عمل محدودیت خاصی وجود نداشت و عبور و مرور بهراحتی انجام میشد و دنیا هم به این شرایط عادت کرده بود. اما این جنگ باعث شد برای نخستین بار موضوع بستن تنگه بهطور جدی مطرح شود و پس از آن بود که جهان متوجه شد این تنگه تا چه اندازه میتواند در حوزه انرژی و اقتصاد برای کشورهای مختلف، از کشورهای منطقه گرفته تا حتی آمریکا، اثرگذار باشد.
عضو هیئت رییسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با بیان اینکه افزایش حدود یک دلار و ۲۰ سنتی در قیمت هر گالن بنزین در آمریکا نشاندهنده تاثیر وضعیت تنگه هرمز بر بازار انرژی آمریکا است، خاطرنشان کرد: توانایی ایران در کنترل و مدیریت تنگه هرمز، آمریکا و بسیاری از کشورها را غافلگیر کرد،
کاشفی تاثیر کنترل تنگه هرمز را نه صرفا بر حوزه قیمت انرژی بلکه بر قیمت جهانی کود شیمیایی مورد توجه قرار داد و گفت: امروز قیمت جهانی کودهای شیمیایی تقریباً سه برابر شده است، زیرا بخش قابل توجهی از صادرات این محصولات از طریق همین تنگه انجام میشود و کشورهای حوزه خلیج فارس و ایران از تولیدکنندگان مهم در این حوزه هستند. به همین دلیل این مسئله حتی بر تولیدات کشاورزی و زنجیره محصولات غذایی در دنیا نیز تأثیر میگذارد، زیرا این زنجیره کاملاً به هم پیوسته است.
عضو هیئت رئیسه اتاق ایران تصریح کرد: شرایط جنگ اخیر یک موضوع مهم دیگر را نیز برای ایران روشن کرد. ایران سالها به تنگه هرمز بیشتر از منظر راهبردی و امنیتی نگاه میکرد و اهمیت آن عمدتاً در چارچوب مسائل سیاسی و نظامی تعریف میشد، اما امروز مشخص شد که این تنگه میتواند یکی از منابع درآمدی مهم و پایدار برای کشور باشد؛ البته به شرط آنکه ملاحظات بینالمللی نیز در نظر گرفته شود.
کاشفی تأکید کرد: اگر ایران در مذاکرات با یک سیاست مشخص و منطقی عمل کند و دیدگاه بینالمللی خود را تقویت کند، این موضوع میتواند به نفع کشور باشد. در غیر این صورت، ضعف در نگاه بینالمللی در مذاکرات ممکن است به ما آسیب بزند. اما اگر با رویکرد منطقی وارد شویم، تنگه هرمز میتواند به یکی از منابع درآمدی بسیار مهم برای ایران تبدیل شود و حتی همپای نفت برای کشور درآمد ایجاد کند.
او ادامه داد: در واقع ایران میتواند در ساختار کلی انرژی و نفتی که از منطقه و توسط کشورهای مختلف صادر میشود، سهمی برای خود تعریف کند. البته تحقق این موضوع نیازمند سیاستگذاری و مهارت در مذاکرات بینالمللی است تا بتوان با کشورهای مختلف جهان به یک توافق مشخص رسید. به طور کلی این دو موضوع درباره تنگه هرمز از مهمترین مؤلفههایی است که میتواند در سرنوشت جنگی که اکنون در منطقه جریان دارد، نقش تعیینکننده داشته باشد.
وی در پایان گفت: به نظر میرسد، اکنون زمان آن رسیده است که ایران علاوه بر نگاه امنیتی و راهبردی، بر ظرفیت مالکیتی و جغرافیایی خود در تنگه هرمز نگاه اقتصادی نیز داشته باشد. ما تاکنون کمتر چنین نگاهی داشتهایم، در حالی که کشورهایی مانند مصر در کانال سوئز توانستهاند از این ظرفیت درآمد قابل توجهی کسب کنند.
کاشفی خاطرنشان کرد: مصر از طریق توافقهای بینالمللی توانسته این منافع را تثبیت کند و بهرهبرداری اقتصادی از این مسیر داشته باشد. به همین دلیل به نظر میرسد در مذاکرات آینده، یکی از موضوعاتی که میتواند دست ایران را پُرتر کند این است که سهمی از تردد و عبور و مرور در تنگه هرمز برای کشور در نظر گرفته شود.