صمد حسنزاده، رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در پیامی همزمان با روز مشاغل خانگی و تولید خانوادهمحور، تاکید کرد: در شرایطی که اقتصاد ایران با فشارهای ناشی از جنگ اقتصادی و محدودیتهای بیرونی مواجه است، بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد به ظرفیتهای درونی، ریشهدار و انعطافپذیر اقتصاد ملی توجه گردد. در این میان، مشاغل خانگی و تولید خانوادهمحور، نهتنها بهعنوان یک بخش مکمل، بلکه بهمثابه یکی از ستونهای تابآوری اقتصادی کشور، نقشی تعیینکننده ایفا مینمایند.
حسنزاده در بخش دیگری از این پیام خاطرنشان کرد: اجرای برنامههای ترویجی به منظور توسعه این کسبوکارها در روستاها و مناطق محروم، مانع از مهاجرت به علت نبود اشتغال میگردد.
متن پیام رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران به این شرح است:
باسمه تعالی
مناسبت ارزشمند روز مشاغل خانگی و تولید خانوادهمحور (۲۲ اردیبهشت ماه) را به تمامی فعالان پرتلاش این عرصه که با اتکا به اراده، خلاقیت و سرمایههای درونخانوادگی، در مسیر تولید، اشتغال و پایداری اقتصادی کشور گام برمیدارند، صمیمانه تبریک عرض مینمایم.
در شرایطی که اقتصاد ایران با فشارهای ناشی از جنگ اقتصادی و محدودیتهای بیرونی مواجه است، بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد به ظرفیتهای درونی، ریشهدار و انعطافپذیر اقتصاد ملی توجه گردد.
در این میان، مشاغل خانگی و تولید خانوادهمحور، نهتنها بهعنوان یک بخش مکمل، بلکه بهمثابه یکی از ستونهای تابآوری اقتصادی کشور، نقشی تعیینکننده ایفا مینمایند. این نوع فعالیتها، به دلیل ماهیت غیرمتمرکز، هزینههای پایینتر، و اتکا به سرمایه انسانی خانواده، قادر هستند در شرایط کنونی، پایداری جریان تولید و درآمد را در سطح جامعه حفظ نمایند.
بر این باوریم که مشاغل خانگی به عنوان سازوکار «اقتصاد خُردِ مولد و معیشتمحور»، با فعالسازی ظرفیتهای نهفته در خانوادهها، مانع از گسست معیشتی در شرایط بحران میگردد. این کسبوکارها با ایجاد فرصتهای شغلی در مقیاس کوچک اما گسترده، به توزیع متوازن درآمد، کاهش فشار بر بازار کار و تقویت تقاضای داخلی کمک نموده و از این منظر، نقشی کلیدی در تثبیت چرخههای اقتصادی دارند. همچنین اجرای برنامههای ترویجی به منظور توسعه این کسبوکارها در روستاها و مناطق محروم، مانع از مهاجرت به علت نبود اشتغال میگردد.
با این حال، مفهوم «کسبوکار خانوادهمحور» بسیار فراتر از مشاغل خانگی در مقیاس خُرد میباشد. تاریخ اقتصادی ایران، بهویژه در بستر بازارهای سنتی و شبکههای تجاری نشان میدهد که خانواده همواره یکی از مهمترین نهادهای سازماندهنده فعالیت اقتصادی بوده است. بسیاری از بنگاههای موفق و ماندگار کشور، از دل ساختارهای خانوادگی شکل گرفته و حامل نوعی «سرمایه هویتی» میباشند؛ ساختارهایی که بر پایه اعتماد، انتقال بیننسلی تجربه، و پایبندی به ارزشهای مشترک، توانستهاند در طول زمان به مزیت رقابتی پایدار دست یابند. از این منظر، این کسبوکارها نهتنها بخشی از ساختار تولید و تجارت کشور، بلکه بازتابی از هویت تاریخی و فرهنگی اقتصاد ایران محسوب میشوند.
با این وجود، تداوم و پویایی این بخش، نیازمند حمایتهای هدفمند و سیاستگذاری هوشمندانه است. تسهیل دسترسی به مواد اولیه و نهادههای تولید، ایجاد و تقویت بسترهای فروش، طراحی ابزارهای مالی متناسب با مقیاس این کسبوکارها، کاهش پیچیدگیهای اداری و بیمهای، تضمین خرید محصولات در برخی حوزههای راهبردی و حمایت از آموزش و ارتقای مهارتهای تولیدی، از جمله اقداماتی است که میتواند از تعطیلی و تضعیف این بخش جلوگیری کند.
همچنین در سطحی کلانتر، ضروری است سیاستگذاران با نگاهی راهبردی، نسبت به تقویت و توسعه کسبوکارهای خانوادگی اقدام نمایند. ایجاد چارچوبهای حقوقی شفاف برای انتقال مالکیت و مدیریت میان نسلها، طراحی مشوقهای مالیاتی، حمایت از برندسازی و حضور در بازارهای بینالمللی، از جمله الزامات تقویت این بخش ریشهدار و اثرگذار است.
اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، بهعنوان نماینده بخش خصوصی، بر این باور است که در مسیر عبور از شرایط کنونی، تکیه بر ظرفیتهای درونی، تقویت تولیدات خُرد و حمایت از ساختارهای مولد خانوادهمحور، یکی از راهبردهای کلیدی برای حفظ پایداری اقتصادی و اجتماعی کشور میباشد. این بخش میتواند با اتکا به پیشینه تاریخی، انعطاف ساختاری و سرمایه اجتماعی خود، نقش مؤثری در افزایش تابآوری ملی و شکلدهی به آیندهای باثباتتر ایفا نماید.
در پایان، ضمن گرامیداشت مجدد این روز، از تمامی فعالان حوزه مشاغل خانگی و کسبوکارهای خانوادهمحور که با تلاش بیوقفه خود، چراغ تولید و امید را در خانهها و در متن جامعه روشن نگاه داشتهاند، صمیمانه قدردانی مینماید و از دولت محترم نیز انتظار میرود با اتخاذ سیاستهای حمایتی پایدار، زمینه تقویت و شکوفایی هرچه بیشتر این بخش مهم از اقتصاد ملی را فراهم آورند.
صمد حسنزاده
رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران