اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و زیرساختارهای آن در سال 1404 در راستای ایفای مأموریتهای خود به عنوان صدای رسای بخش خصوصی رویکردی مبتنی بر عملگرایی و نوآوری را پیش روی خود قرار داد تا بر اساس آن نقش خود در نظام حکمرانی کشور را به مثابه نهاد حل مسئله ایفا کند.
هر چند اتاق ایران، اتاقهای استانی، اتاقهای مشترک، تشکلهای اقتصادی و کمیسیونهای تخصصی اتاق ایران در روزهای پایانی سال به منظور حفظ پایداری جریان، تجارت، تولید و اشتغال، همسو با سیاستهای کلان کشور، اولویتهای شرایط اضطرار را پیگیری کردند، در طول سال 1404 موارد ریشهای برای تسهیل تولید، تجارت و محیط کسبوکار را در دستورکار قرار دادند.
از اینرو در پرونده «اتاق ایران؛ نهاد حل مسئله» به تشریح و تبیین فعالیتهای اتاق ایران و زیرساختارهای آن در راستای حل مسئله در سال 1404 میپردازیم.
گزارشی که اکنون پیشرو داریم مربوط به اتحادیه ملی محصولات کشاورزی است.
صنعت کشاورزی همواره با مجموعهای از چالشهای ملی، تخصصی و منطقهای روبهرو بوده که حل آنها نیازمند برنامهریزی، سرمایهگذاری و پیگیری جدی است. در طول سالهای اخیر، تمرکز اصلی بر دو محور کلیدی بوده است که در ادامه بهتفصیل توضیح داده میشوند.
۱. کاهش بهرهوری و هدررفت منابع در زنجیره تأمین محصولات کشاورزی
یکی از مهمترین مسائل اقتصاد ملی، هدررفت بالای محصولات کشاورزی در مراحل تولید، حملونقل و توزیع است. این مشکل علاوه بر کاهش بازده اقتصادی، آثار منفی بر امنیت غذایی و پایداری بازار دارد. هدر رفت محصولات باعث اتلاف سرمایه، افزایش قیمتها و کاهش انگیزه تولیدکنندگان میشود و بهصورت غیرمستقیم، سایر بخشهای اقتصادی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
برای مقابله با این چالش برنامههای جامعی را در دستور کار قرار دادهایم.
• ایجاد سردخانهها و مراکز ذخیرهسازی با ظرفیت بالا برای حفظ کیفیت محصولات
• بهکارگیری فناوریهای جدید حملونقل و بستهبندی
• آموزش کشاورزان و تولیدکنندگان برای کاهش ضایعات و بهینهسازی فرآیندها
این اقدامات به کاهش هدررفت و افزایش بهرهوری منجر شده و بهعنوان یک مدل عملیاتی قابل تکرار در سطح ملی مورد استفاده قرار گرفته است.
2. ایجاد اشتغال پایدار و کاهش مهاجرت از مناطق کمتر توسعهیافته
در سطح محلی و منطقهای، یکی از مسائل حیاتی، کمبود فرصتهای اقتصادی پایدار و مهاجرت نیروی کار به شهرهای بزرگ است. این موضوع علاوه بر از دست رفتن نیروی انسانی بومی، اثرات منفی بر توسعه منطقه و بهرهوری اقتصادی دارد.
برای رفع این مشکل، تمرکز ما بر ایجاد زیرساختهای اشتغال در مناطق کمتر توسعهیافته بوده است. اقدامات کلیدی شامل موارد زیر میشود.
• احداث کارخانهها و مجموعههای فرآوری محصولات کشاورزی، شامل سردخانه، خطوط تولید آبمیوه، رب و کنسانتره
• آموزش و توانمندسازی کشاورزان و کارگران محلی برای مدیریت پروژههای پایدار
• ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم در مناطق روستایی و شهرهای کوچک
این برنامهها علاوه بر کاهش مهاجرت، موجب افزایش درآمد خانوار، تثبیت جمعیت بومی و ایجاد توسعه متوازن در مناطق مختلف شده است.
باید توجه داشت که توسعه پایدار در حوزه کشاورزی تنها با برنامهریزی جامع، سرمایهگذاری هدفمند و پیگیری مستمر قابل تحقق است. کاهش ضایعات و افزایش بهرهوری، توسعه سرمایهگذاری سبز و ایجاد اشتغال پایدار، سه ستون اصلی اقدامات این اتحادیه بوده و بهعنوان الگوی موفق میتواند در سایر مناطق و پروژههای ملی نیز پیادهسازی شود.
پیگیری این مسائل با تمام توان، نه تنها موجب توسعه اقتصادی و حفظ منابع طبیعی شده است، بلکه مسیر توسعه پایدار و مسئولانه را برای نسلهای آینده هموار میکند.