در نخستین نشست شورای روسای اتاقهای سراسر کشور در سال ۱۴۰۵ ضمن بررسی مجموعه اقداماتی که از سوی اتاق ایران در دوره جنگ رمضان صورت گرفت، درباره ستاد ویژه اقتصادی که باهدف برنامهریزی در دوره جنگ، پساجنگ و دوره بازسازی شکل گرفته است، صحبت شد.
در این جلسه صمد حسنزاده رئیس اتاق ایران ضمن تبریک سال نو همراه با آرامش برای همه مردم ایران؛ شهادت رهبر شهید انقلاب حضرت آیت الله العظمی امام خامنهای، جمعی از فرماندهان و مسئولان و تعدادی از مردم کشور را تسلیت گفت و در ادامه، حملات دشمن آمریکایی-صهیونی که موجب از دست دادن تعداد زیادی از کودکان شد را محکوم کرد.
او همچنین از نیروهای نظامی که با افتخار در مقابل دشمنان ایستادند قدردانی کرد و گفت: امروز در دنیا آمریکا را به عنوان کشوری که شکست خورده و ایران به عنوان کشوری قدرتمند میشناسند.
رئیس اتاق ایران از روزهای جنگ و شهادت مقام معظم رهبری، جمعی از فرماندهان و مردم کشور به عنوان بزرگترین عزای ملی یاد کرد و افزود: امیدواریم در ادامه مسیر، فعالان اقتصادی با آرامش و در سایه صلح، تعهدات خود را در مقابل ملت و دولت انجام دهند. امسال به عنوان سال وحدت ملی، اقتصاد مقاومتی و امنیت ملی توسط مقام معظم رهبری نامگذاری شد، این سه مفهوم به هم پیوسته هستند و سالهاست که در نامگذاریها روی این مفاهیم تمرکز میشود. امیدواریم این اهداف در سال جاری به همت فعالان اقتصادی عملیاتی شوند. البته مشروط بر اینکه تمام زیرساختهای وزارت صمت، بانک مرکزی و وزارت اقتصاد مهیا شود.
حسنزاده در ادامه برخی از اقداماتی که در دوره جنگ رمضان از طرف اتاق ایران صورت گرفت را برشمرد. او در این باره گفت: همزمان با شروع دومین روز جنگ تحمیلی اخیر در نامه به روسای اتاقهای سراسر کشور و تشکلهای اقتصادی بر استمرار تولید کالاهای اساسی و حمایت از معیشت خانوار تأکید کردیم که خوشبختانه به خوبی این اقدامات انجام شد.
او به توزیع بستههای معیشتی در همه استانها توسط اتاقها اشاره کرد و آن را حماسهای بزرگ دانست. در این بین حضور همکاران و دبیرکل اتاق ایران برای پیگیری موضوعات مربوط به فعالان اقتصادی و حل مشکلاتی که در روند تولید و تجارت رخ میداد از سوی رئیس اتاق ایران مطرح شد. او تأکید کرد: در مدت جنگ با پیگیریهایی که انجام شد، در حوزه ترخیص کالا از گمرکات، تمدید اعتبار کارتهای بازرگانی و سامانه ملی گواهی مبدأ، خدمترسانیها صورت گرفت تا خللی در تأمین معیشت و نیاز جامعه رخ ندهد.
رئیس اتاق ایران همچنین به ارائه بسته پیشنهادی اتاق ایران به دولت خبر داد و گفت: همزمان با آغاز هفته دوم جنگ، بسته پیشنهادی اتاق ایران برای مدیریت شرایط جنگی به دولت ارائه شد و پیشنهادها در حوزههای ارزی، تأمین مالی، مالیات، تجاری و گمرک بود. مرکز پژوهشهای اتاق ایران در این دوره گزارشهای تحلیلی از تبعات جنگ در اقتصاد و آینده کشور تنظیم کرد و برای مسئولان حاکمیتی، نهادهای مربوطه و دولت ارسال شد. این اقدامات از طرف نهاد ریاست جمهوری مورد تقدیر قرار گرفت.
حسنزاده همچنین از تخصیص اعتبار 100 میلیارد تومانی به اتاقهای سراسر کشور به منظور رسیدگی به وضعیت آسیبدیدگان جنگی خبر داد و افزود: علاوه بر این اقدامات در دوره جنگ به کمک دو پرواز از هرات افغانستان توانستیم 700 نفر از هموطنان که در دبی به سرمیبردند و به دلیل شرایط کنونی امکان بازگشت نداشتند را با حمایت اتاق ایران به کشور بازگردانیم.
رئیس اتاق ایران همچنین از نامهنگاری با اتاقهای 28 کشور اسلامی سخن گفت و افزود: در این جنگ قدرت ایران به خوبی به نمایش گذاشته شد.
حسنزاده در نهایت به تشریح برخی اقدامات ستاد ویژه اقتصادی که در روزهای پایانی سال 1404 در اتاق ایران تشکیل شد، پرداخت و تأکید کرد: در این ستاد نظرات و ایدههای کلیه ارکان اتاق ایران دریافت میشود و بعد از جمعبندی در اختیار دولت و حاکمیت قرار میگیرد.
جمعآوری دادهها درباره میزان آسیبهای جنگی بر بدنه اقتصادی باید دقیق و سریع انجام شود
در ادامه کیوان کاشفی عضو هیات رئیسه اتاق ایران گفت: میزان آسیبهایی که به بدنه اقتصادی کشور وارد آمده به تدریج در حال جمعآوری است، چراکه برای برنامهریزی نیازمند این اطلاعات هستیم، پس کار بسیار زیادی در پیش داریم. از طرفی تمرکز روی توانمندیهای اتاقهای استانی در دستورکار اتاق ایران است تا با سرعت بالاتری شرایط را بررسی کرده و به کمک تقسیم کار جلو برویم.
عبدالله مهاجر دارابی عضو هیات رئیسه اتاق ایران نیز به همراهی هیاترئیسه در تأمین منابع لازم برای اتاقهای استانی در دوره جنگ رمضان اشاره کرد و گفت: این همراهی و همکاری مداوم بوده و در هر زمانی که ضرورت داشته باشد، وجود خواهد داشت.
در بخش بعدی این نشست، عیسی منصوری رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران گزارشی از مجموعه اقدامات اتاق ایران در دوران جنگ رمضان و برنامههای پیشرو ارائه داد.
او در ابتدا به نقش اتاق در دوران جنگ اشاره کرد که از نهاد نماینده به نهاد عملیاتی-راهبردی تغییر کرده است و در اولین قدم ستاد ویژه اقتصادی اتاق ایران را به ریاست رئیس اتاق ایران تشکیل داده که ۸ کارگروه تخصصی دارد.
منصوری ادامه داد: از طرفی ۱۲ گزارش با نگاه اقتصاد سیاسی با توجه به شرایط جنگی، تهیه شده که این گزارشها برای دستگاهها و نهادهای مربوطه ارسال شده است. در ادامه با ارتباط مستمر اتاقهای استانی در حال پایش سطح خسارتها و آسیبهای وارده هستیم. این اقدام در قالب پرسشنامههایی دنبال میشود. این اطلاعات در سیاستگذاریهای آینده بسیار مهم هستند.
او به تدوین بسته راهکارهای عاجل و عملیاتی برای حمایت از کسبوکارها اشاره و تأکید کرد: گردآوری سیاستهای حمایتی از کسبوکارها نیز در دستورکار مرکز پژوهشهای اتاق ایران قرار گرفت و با یک گزارش تحلیلی ناظر بر این سیاستها، آماده شده و به زودی برای رئیسجمهور ارسال میشود. همچنین شناسایی زنجیرههای ارزش که بیشترین تأثیر را روی حلقههای پسینی و پیشینی خود دارند نیز صورت گرفته تا در زمان سیاستگذاریها مورد استفاده قرار گیرند.
بر اساس اظهارات رئیس مرکز پژوهشهای اتاق ایران، برآورد شاخص تنش در دوران آتشبس نیز در حال انجام است. در عین حال شاخص بازارهای جهانی نیز روزانه تحلیل میشود. در ادامه تحلیل از کلانروندهای دنیا و طراحی رژیم مدیریت تنگه هرمز مورد توجه قرار گرفته است. البته برای دقت کافی ضرورت دارد اقدامات کارشناسی روی این موضوع صورت گیرد.
منصوری با توجه به اقدامات اتاقها و دیگر ارکان اتاق ایران در حوزه مسئولیت اجتماعی باهدف ایجاد یکپارچگی در این حوزه گفت: چارچوب تشکیل کمپین رحمت با هدف وحدترویه بین اتاقها نیز تهیه شده است.
دیدگاه روسای اتاقهای سراسر کشور از وضعیت اقتصادی کشور
در ادامه، روسای اتاقهای استانی نقطهنظرات خود را مطرح کردند. محمدصادق حمیدیان رئیس اتاق شیراز درخواست کرد: از ظرفیت اتاق ایران و ارکان آن بیشترین بهره را ببریم چراکه رژیم تجاری کشور دچار چالش اساسی شده است. پس ضرورت تغییر حکمرانی اقتصادی به خوبی احساس میشود. اتاق باید طراح نظام حکمرانی جدید اقتصادی باشد. پس همه منابع اتاقها باید هدفمند روی اقتصاد متمرکز شود.
این فعال اقتصادی تصریح کرد: باید منسجم و متحد عمل کرده و تدوین استراتژی تغییر حکمرانی اقتصادی کشور را دنبال کنیم. بخش خصوصی باید برای اقتصاد فکری کند. پس از امروز میطلبد به طور هماهنگ روی این موضوع تمرکز کرده و تحول اقتصادی را طلب کرده و در پاسخ به آن، پای کار باشیم. فراموش نکنیم سهم اشتغالزایی بخش خصوصی بسیار بالاست.
در ادامه فرجالله معماری رئیس اتاق سمنان نیز مانور اقتصادی که در دوران جنگ شاهد بودیم را قابل تقدیر دانست و گفت: امروز فعالان اقتصادی و بخش خصوصی باید در راستای انسجام قدم بردارند و بدانیم آثار جنگ باقی میماند و وظیفه ماست که به فکر اقتصاد باشیم. مشکلات اقتصادی اگر جنگ هم نبود، وجود داشت. پس نباید منتظر دولت بمانیم.
او از مرکز پژوهشهای اتاق ایران خواست تا با توان و قدرت بیشتری در حوزه اقتصادی و تحول آن ورود کند. به باور این فعال اقتصادی لازم است چارچوبی شکل بگیرد تا همه ارکان اتاق ایران در قالب آن قدم بردارند و مسیر را هماهنگ بپیمایند.
محمد خاکی رئیس اتاق خرمآباد در ادامه جلسه، تحول در اقتصاد را ضروری خواند و در عین حال توجه به حفظ وضعیت موجود را نیز الزامی دانست. به باور او باید مسائل مالیاتی، بیمهای، تجاری، گمرکی و … پیگیری شود و در گام نخست مهلتها و فرصتهایی که برای پرداخت مالیاتها و حق بیمه به کارفرمایان داده میشود باید به زمان بعد از جنگ منوط شود. در این بین وضعیت سامانهها نیز باید مورد توجه باشد.
خاکی تأکید کرد: از همین امروز برای قطعی انرژی واحدها و ارائه راهکارهای پیشنهادی به فکر باشیم.
سامان نظری رئیس اتاق رشت نیز از اتاقها خواست تا روی موضوع اقتصاد تمرکز کنند، چراکه در حال حاضر اقتصاد در اولویت دولت قرار ندارد.
او به اقدامات اتاق رشت در دوره جنگ اشاره کرد و افزود: اتاق رشت هم در قالب ستادی روی موضوعات اقتصادی متمرکز شد و این الگو باید در کل کشور اجرایی شود.
این فعال اقتصادی در ادامه ضمن تأکید بر اصلاحات اقتصادی به تثبیت و احیای اقتصاد اشاره کرد و گفت: باید کلیه سناریوهای پیشرو را پیشبینی کرده و خود را برای آن آماده کنیم. اولویتبندی صنایع، سیاستهای ارزی، نقشه جدید شرکای تجاری، جلوگیری از مشکلات معیشتی، اشتغالزایی و … موضوعاتی هستند که باید مورد توجه باشند.
محمود تولایی رئیس اتاق کاشان با نگاهی به ارزیابیهای جاری گفت: باید تا زمانی که کشور دست برتر در جنگ را دارد، مطالبات خود را دریافت کنیم. اتاق باید این انتظار را به گوش مسئولان کشور برساند.
او سپس به شرایط اقتصادی اشاره و تصریح کرد: واقعیتها را مشاهده کنیم. باید از دسترفتههای خود را بررسی کرده و ارزیابی دقیقی از وضعیت ارائه دهیم. در این شرایط ضرورت دارد دادههای اقتصادی را علاوه بر دولت در اختیار حاکمیت قرار دهیم. برای آنچه از دست دادیم باید راهکار بدهیم.
این عضو هیات نمایندگان اتاق ایران عملکرد وزارت صنعت، معدن و تجارت را مورد انتقاد قرار داد و خواستار تسهیل شرایط شد.
محمود نجفیعرب رئیس اتاق تهران از تشکیل کارگروهی با ۷ زیرشاخه در مجلس برای رفع موانع و مشکلات خبر داد که باید مورد توجه اتاقها باشد.
او رسیدگی به مشکلات عام فعالیتهای اقتصادی را بخشی از مسئله دانست و ادامه داد: تجربه جنگ ۱۲ روزه و جنگ اخیر نشان داد که هرچه لایههای فعالیتهای دولت کمتر باشد، کارها سریعتر و بهتر دنبال میشود. پس کوچک شدن دولت یک سازوکار جدی و حیاتی است.
او تدوین سند توسعه ملی پساجنگ را با نگاه به ظرفیتهای کشور و آمایش سرزمینی پیشنهاد داد. نجفیعرب از شروع فعالیت اتاق تهران روی این بخش و تنظیم چنین سندی خبر داد که با نگاههای مشورتی غنیتر میشود، بنابراین از همه روسای اتاقها خواست روی این حوزه همکاری کنند.
محمد ایرانی رئیس اتاق قم از تنش بنگاههای اقتصادی و زنجیرهای از مشکلات که روی هم اثرگذار هستند، سخن گفت و تصریح کرد: آسیبهای جدی در حوزه مواد اولیه صنعت بستهبندی و مواد پتروشیمی وارد شده است و تأمین نیازها در این زنجیرهها به راحتی اتفاق نمیافتد. پس نباید به موضوعات ساده بنگریم. او تأکید کرد: شرایط برای حوزه صنعت، کشاورزی و … مناسب نیست و فراموش نکنیم امروز زمان تصمیمات خلقالساعه و بدون ارزیابی شرایط و سطح آسیبها نیست، باید مشکلات را دستهبندی کرده و پیشبینی وضعیت هر کدام و روند مواجهه با آنها را در سه سطح زمانی کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت ببینیم.
شهرام زارع رئیس اتاق شهرکرد نیز بررسی سطح آسیبها و میزان ضرر اقتصادی که روزانه متحمل آن هستیم را خواستار شد و گفت: در ستاد اقتصادی که در اتاق ایران شکل گرفته باید از همکاری همه اعضا و ارکان اتاق و حتی دولت، استفاده کنیم.
این فعال اقتصادی رسیدن به مفهوم خوشبختی در کشور را امری ضروری خواند و ادامه داد: چنانچه رسیدن به خوشبختی در کشور ملاک عمل باشد، تلاشها در مسیر رفع چالشهای اقتصادی معطوف خواهد شد. در این رابطه اتاق ایران باید وارد عمل شود و رسیدگی به چالشهای اقتصاد را در دستورکار قرار دهد.
عبدالهیان رئیس اتاق اردبیل نیز از ضرورت حفظ وحدت و انسجام در کشور صحبت کرد و گفت: در دوره جنگ، ساختگیهایی رخ میدهد که ارزشمند هستند. امروز اتاقها و فعالان اقتصادی مأموریتهای فراتری برعهده دارند و باید جایگاه خود را در اقتصاد مقاومتی تعریف کنند.
ناصر بیکی رئیس اتاق اراک، کسب اطلاعات و تجمع دادهها توسط اتاق ایران را امری مهم دانست و گفت: صنعت استان مرکزی، آسیب جدی دیده؛ صنعت ریلی و آلومینیوم، از جمله این موارد است. در این رابطه ارزیابی میزان آسیبها را نیز از همان ابتدا شروع کردیم که ادامه دارد.
او در بخش دیگری از سخنان خود نسبت به برخی اقدامات نظیر رفع معطلی بارها به ویژه در حوزه تأمین امنیت غذایی کشور در گمرکات تاکید کرد و از لزوم تسهیل شرایط به ویژه در دوره جنگ سخن گفت.
شهلا عموری رئیس اتاق اهواز ضمن اعلام نگرانی بابت تداوم شرایط جنگی از آسیب فیزیکی، اجتماعی و … ناشی از جنگ سخن گفت و امنیت اقتصادی و اجتماعی را توأمان دانست. به اعتقاد او تسهیلاتی که برای حفظ اشتغال دیده شده بسیار ناچیز است و نمیتواند در این مسیر کارساز باشد.
علیرضا خامهزر رئیس اتاق بیرجند نیز از قطعی روابط و سامانهها به ویژه در پروسه تجارت انتقاد و پیشنهاد کرد: امور را به طور دستی انجام دهیم تا کالا در گمرک نماند. اتاقهای مرزی میتوانند در تأمین آنچه واحدها در داخل کشور نیاز دارند، فعال شوند.