به گزارش پایگاه خبری اتاق ایران آنلاین به نقل از مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران، با توجه به رسالت علمی و سیاستپژوهی مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در ارائه تحلیلهای تخصصی و پشتیبانی از حکمرانی بخش کشاورزی و آب، جلسه کارگروه کشاورزی این مرکز با محوریت «تدوین سبد غذایی در شرایط بحران» به درخواست وزارت تعاون، کار و رفاه و تامین اجتماعی و با حضور چهرههای برجسته و صاحبنظران ارشد حوزه کشاورزی و امنیت غذایی و نمایندگان وزارتخانه مربوطه برگزار شد.
این نشست در پاسخ به ضرورتهای راهبردی کشور در حوزه امنیت غذایی و با هدف تقویت آمادگی سیاستی برای مواجهه با شرایط بحرانی شکل گرفت و بر طراحی یک سبد غذایی تابآور، کمهزینه و استاندارد با تمرکز بر حفظ دسترسی پایدار خانوارها به اقلام اساسی در شرایط اختلالهای احتمالی در زنجیرههای تولید، واردات و توزیع متمرکز بود.
در این نشست، به بررسی روندهای مصرف مواد غذایی، وضعیت تولید و تأمین کالاهای اساسی، تجربه سیاستهای حمایتی دولتها و الزامات مدیریت امنیت غذایی در شرایط بحران پرداخته شد. در این میان تأکید شد که مسئله اصلی صرفاً طراحی یک سبد غذایی جدید نیست، بلکه نحوه تضمین پایداری دسترسی جامعه به نیازهای غذایی پایه در شرایطی است که زنجیرههای معمول تولید و توزیع ممکن است با اختلال مواجه شوند.
در ادامه، مفهوم «سبد غذایی تابآور» بهعنوان محور اصلی بحث مورد توجه قرار گرفت. بر این اساس، سبد غذایی در شرایط بحران الزاماً نسخه گستردهتر یا کاملتر سبد مصرفی در شرایط عادی نیست، بلکه باید بر پایه منطق کفایت، پایداری و کاهش آسیبپذیری طراحی شود. در چنین چارچوبی، تنوع غذایی نسبت به شرایط عادی محدودتر خواهد بود و وابستگی به واردات باید کاهش یابد و اقلام منتخب از قابلیت نگهداری و ذخیرهسازی بالا و فسادپذیری پایین برخوردار باشند. همچنین تأکید شد که این سبد باید بهگونهای طراحی شود که در شرایط اختلال در حملونقل یا کاهش دسترسی به نهادهها نیز امکان تأمین آن وجود داشته باشد.
از دیگر محورهای مهم جلسه، توجه به بومیسازی الگوی غذایی در سطح منطقهای بود. بر این اساس، اگرچه چارچوب کلی سبد غذایی در سطح ملی تعریف میشود، اما ترکیب نهایی آن باید متناسب با ظرفیتهای تولیدی، الگوهای مصرف و تفاوتهای اقلیمی و فرهنگی مناطق مختلف کشور تنظیم شود تا اثربخشی آن در شرایط بحران افزایش یابد.
همچنین بر کاهش وابستگی سبد غذایی به نقاط آسیبپذیر زنجیره تأمین تأکید شد؛ به این معنا که اقلام منتخب باید حتی در شرایط محدودیت واردات یا اختلال در شبکه توزیع، قابلیت تأمین داخلی یا منطقهای داشته باشند و با ظرفیتهای موجود در حوزه تولید، ذخیرهسازی و توزیع کشور سازگار باشند.
در جمعبندی این نشست، حاضران بر ضرورت تداوم بررسیهای کارشناسی برای تدوین چارچوبی عملیاتی و قابل اجرا در حوزه تأمین غذای کشور در شرایط بحران تأکید کردند. بر اساس جمعبندی انجامشده، طراحی سبد غذایی تابآور زمانی اثربخش خواهد بود که بهصورت همزمان به واقعیتهای تولید داخلی، ظرفیت ذخیرهسازی، زیرساختهای توزیع، میزان وابستگی به واردات و تفاوتهای منطقهای توجه داشته باشد.