در نشست بررسی رکود و بحران گردشگری در کمیسیون گردشگری اتاق ایران، رؤسا و نمایندگان جامعه راهنمایان، هتلداران و تورگردانان، هر یک از زاویهای متفاوت اما با نگرانی مشترک، از شکنندگی بیسابقه صنعت گردشگری کشور سخن گفتند و راهکارهای خروج از بحران گردشگری را بررسی کردند.
بلاتکلیفی «نه جنگ و نه صلح» بدترین سناریو برای گردشگری است
اکبر غمخوار، رئیس جامعه راهنمایان گردشگری کشور، با اشاره به شرایط سیاسی و بینالمللی کشور گفت سران گردشگری در دولت، بخش خصوصی و مجلس باید سه سناریوی «جنگ»، «صلح» و «نه جنگ و نه صلح» را برای آینده برنامهریزی کنند.
او ابراز امیدواری کرد که صلح برقرار شود تا «بهار خوبی» پیشروی گردشگری باشد و مشکلاتی مانند هشدارهای سفر (Don’t Travel) در سفارتخانههای خارجی، بهویژه در کشورهای دوست، برطرف شود. به گفته وی، اگر جنگ رخ دهد شرایط متفاوت خواهد بود، اما بدترین وضعیت همان «نه جنگ و نه صلح» است که همه را در بلاتکلیفی نگه میدارد.
غمخوار با اشاره به حضور خود در نمایشگاه امیت ترکیه گفت که در این نمایشگاه فعالان خارجی از او میپرسیدند «تو زندهای و چگونه و با چه پروازی خود را به خارج از ایران رساندهای؟»؛ پرسشهایی که نشاندهنده تصویر نگرانکننده ایران در افکار عمومی جهانی است.
وی تأکید کرد: گردشگر برای لذت، امنیت و قیمت مناسب سفر میکند. هرچند ایران بهدلیل افزایش نرخ دلار ارزانترین مقصد جهان محسوب میشود و جاذبههای فراوانی دارد، اما «احساس امنیت» در ذهن گردشگر خارجی شکل نگرفته و این مسئله در اختیار بخش خصوصی نیست و نیازمند تصمیمات کلان در سطح کشور است.
غمخوار افزود ۹۰ درصد دفاتر خدمات مسافرتی فعال در حوزه تورهای ورودی، خروجی و داخلی «دچار ضربه مغزی شدید» شدهاند؛ چرا که قدرت خرید مردم کاهش یافته، حالوهوای سفر وجود ندارد و حتی تبلیغ سفر در فضای مجازی با واکنش منفی روبهرو میشود.
او با انتقاد از نبود حمایتهای دولتی کافی از صنعت گردشگری ایران در مواقع بحران گفت: در حالی که برای صنایع دیگر بستههای حمایتی و معافیتهایی در نظر گرفته شده، در گردشگری چنین اقداماتی انجام نشده و اداره مالیات حتی مالیاتهای دوره کرونا را نیز مطالبه میکند. به گفته وی، جریمههای بیمهای نیز بدون توجه به نبود فعالیت شرکتها اعمال میشود.
ضعف اینترنت و محدودیت دسترسی به پلتفرمهای بینالمللی مانند رزرو هتل از طریق «بوکینگ» نیز از دیگر مشکلاتی بود که رییس جامعه راهنمایان گردشگری به آن اشاره و تأکید کرد: دولت باید برای «شکنندهترین صنعت در مسائل سیاسی» بسته حمایتی ویژه طراحی کند. وی هشدار داد فشارهای مالیاتی و بیمهای موجب تعطیلی دفاتر و درخواست تعلیق داوطلبانه شده است.
غمخوار همچنین به تسهیلات ۲۰۰ میلیون تومانی برای هر شغل ایجادشده اشاره کرد و گفت این ظرفیت در گردشگری وجود دارد و باید به این بخش اختصاص یابد تا از تعدیل نیرو و افزایش بیمه بیکاری جلوگیری شود.
او در پایان، با انتقاد از مصوبه دریافت ۵ یورو از گردشگران ورودی، این تصمیم را «هدیه دیروز مجلس» توصیف کرد و پرسید در حالی که سایر کشورها مشوق سفر ارائه میکنند، چگونه باید از گردشگر خارجی این مبلغ را دریافت کرد؟ وی همچنین سرنوشت سهم ۳۰ درصدی صنعت گردشگری از عوارض خروج را مبهم دانست و از عملکرد فراکسیون گردشگری مجلس گلایه کرد.
هتلدارها ۱۷ همت خسارت دیدند
نماینده جامعه هتلداران ایران نیز با اشاره به زیانهای اخیر گفت طی دو ماه گذشته، تنها در بخش اتاقهای از دسترفته، ۱۷ همت خسارت به هتلداران وارد شده است. او افزود مشوقهای انرژی نیز قطع شده و گاز از حوزه خدماتی خارج شده است.
به گفته وی، در چنین شرایطی حداقل انتظار این است که «دردی به دردها اضافه نشود» و فضای آرامش در گردشگری حفظ شود. او مشکل اصلی را نبود «اجماع حقوقی» برای صنعت گردشگری دانست و گفت گاه مصوبات مجلس بدون درک آثار واقعی آن بر این صنعت تصویب میشود.
علیرضا وفا با اشاره به جایگاه ضعیف ساختاری گردشگری در مجلس گفت وقتی صنعتی به این بزرگی تنها در قالب یک فراکسیون دیده میشود و نه یک کمیسیون قدرتمند، طبیعی است که مدافع جدی نداشته باشد و بازخوردهای منفی در داخل و خارج کشور شکل بگیرد.
به گفته وی، وقتی تصاویر و اخبار ایران در سطح جهان منتشر شده و مقامات ارشد کشور نیز از ادامه شرایط جنگی سخن میگویند، اعلام نکردن وضعیت اضطراری موجب بیاعتمادی بیشتر میشود. به همین دلیل شرایط فورس ماژور باید اعلام شود تا صنعت گردشگری زیان بیشتری نبیند.
آیین نامه های وضع شده مشکلات را بیشتر کرد
علی صدرنیا، تورگردان پیشکسوت و رییس سابق کانون راهنمایان گردشگری با انتقاد از عملکرد وزارت گردشگری گفت این وزارتخانه باید تسهیلگر امور باشد، اما آییننامههای جدید خود به معضل تبدیل شده است. به گفته او، سیاستگذاریها بهجای حل مشکل، اغلب به تحمیل دیدگاههای دولتی بر بخش خصوصی منجر شده است.
وی تأکید کرد تورگردانان طی ۳۰ سال گذشته «با چنگ و دندان» گردشگر به کشور آوردهاند، بدون آنکه حمایتی دریافت کنند. صدرنیا با بیان اینکه تورگردانان مادر گردشگری ایران هستند، گفت انتظار اینکه خودشان برای کل کشور تبلیغ کنند، گردشگر بیاورند و سپس مالیات بیشتری بپردازند، رویکرد درستی نیست.
«فورس ماژور» اعلام نشود زیانها تشدید می شود
مصطفی سروی، نایب رئیس جامعه تورگردانان ایران، با اشاره به تدوین ۱۴ بسته حمایتی در «جنگ ۱۲ روزه» گفت: هیچ یک از این بستهها محقق نشد.
او با استناد به اظهارات مقامات عالی کشور درباره تداوم جنگ 12 روزه در شرایط فعلی، تأکید کرد: اعلام نکردن وضعیت «فورس ماژور» برای گردشگری تبعات بیشتری به دنبال دارد.
رییس فراکسیون گردشگری مجلس: اخذ عوارض 5 یورویی گردشگری ورودی از قانون بودجه حذف می شود
رئیس فراکسیون گردشگری مجلس شورای اسلامی از بازگرداندن مصوبه مجلس برای اخذ عوارض ۵ یورویی از گردشگران ورودی در لایحه بودجه ۱۴۰۵ به کمیسیون تلفیق خبر داد و گفت: برای اصلاح و حذف تبصره پیشنهادی با هماهنگی رئیس مجلس مصوبه اخذ عوارض 5 یورویی را به کمیسیون تلفیق بازگرداندیم.
بازگشت عوارض ۵ یورویی به کمیسیون تلفیق
محسن فتحی با حضور در نشست کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران برای بررسی وضعیت رکود و بحران در گردشگری کشور و در واکنش به انتقادات مطرح شده از سوی رییس و نایب رییس کمیسیون گردشگری و غعالان بخش خصوصی و روسای تشکل های گردشگری به تصویب اخذ عوارض 5 یورویی از گردشگران خارجی، با اشاره به روند بررسی این مصوبه در مجلس گفت: در هماهنگی با رییس مجلس شورای اسلامی مصوبه اخذ عوارض ۵ یورو از گردشگران ورودی را از قانون بودجه ۱۴۰۵ خارج کردیم و دوباره به کمیسیون تلفیق برگرداندیم تا بند مربوط به آن اصلاح شود و دوباره در صحن مطرح و به رای گذاشته شود.
رییس کمیسیون گردشگری مجلس تاکید کرد: مجلس ششورای اسلامی در روزهای بررسی بودجه با چالشهای متعددی روبهرو بود و نمایندگان بهویژه در دیماه درگیر مسائل حوزههای انتخابیه بودند.
فتحی گفت: بسیاری از نمایندگان هنگام طرح موضوعات گردشگری در لایحه بودجه ۱۴۰۵ تمایل به همکاری داشتند، اما حجم دغدغهها به حدی بود که حتی متوجه ابعاد مصوبه دریافت ۵ یورو از گردشگران ورودی نشده بودند و این بند بهسادگی و با فشردن یک دکمه رأی آورده بود که در نهایت با پیگیری انجامشده، به کمیسیون تلفیق بازگردانده شد تا از بند مربوط به بودجه ۱۴۰۵ حذف و ماده واحده آن مجددا در صحن بررسی شود.
وی در تشریح شرایط بررسی بودجه ۱۴۰۵ به شرایط سخت بودجه ای کشور در سال آینده اشاره کرد و گفت: بودجه عمرانی کشور همان رقم سال ۱۴۰۴ است که با افزایش نرخها عملاً بودجه عمرانی کشور در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال قبل ۵۰ درصد کاهش مییابد.
فتحی همچنین به افزایش پلکانی حقوق و دستمزد در بودجه سال آینده اشاره کرد و گفت: افزایش حقوق بین ۲۱ تا ۴۳ درصد است.
رییس کمیسیون گردشگری مجلس تاکید کرد: درآمد نفتی در بودجه سال آینده قطعاً کاهش پیدا میکند و در مقابل درآمد مالیاتی افزایش خواهد یافت.
صنعت گردشگری زیر فشار شدید است
رئیس فراکسیون گردشگری مجلس با اشاره به شرایط فعلی صنعت گردشگری گفت: گردشگری بیش از گذشته آسیبپذیر شده و وضعیت این صنعت به گونه ای است که دارد له میشود و چیزی از آن باقی نمانده است.
وی افزود: در حالی که اکنون فصل اوج سفر به کیش است، ضریب اشغال هتلهای کیش حدود ۳۰ درصد گزارش میشود.
فتحی با بیان اینکه در کوتاهمدت امکان اقدام گسترده برای احیای صنعت گردشگری نیست تأکید کرد: با این حال در جریان بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۵، مجلس توانست بسیاری از معافیتهای مالیاتی حذف شده را بازگرداند و برای صنعت گردشگری مجدداً معافیت مالیاتی ایجاد کند.
وی از پیشبینی منابعی برای کمک به زیرساختهای گردشگری خبر داد و گفت: ارقام نهایی هنوز مشخص نشده، اما این منابع در قالب تسهیلات ارزانقیمت به شرکتها و مجموعههای فعال در این صنعت اختصاص خواهد یافت.
تلاش برای ارتقای جایگاه ساختاری گردشگری در دولت
فتحی در ادامه به اقدامات ساختاری مجلس اشاره کرد و گفت: به اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران مأموریت داده شده است که عنوان گردشگری نیز به نام این نهاد ببخش خصوصی اضافه شود تا قدرت چانهزنی آن در حوزه گردشگری کشور افزایش یابد.
وی از گفتوگو با معاون اول رئیسجمهور برای افزایش قدرت بخش گردشگری در کشور خبر داد و افزود: با هماهنگی انجامشده با سازمان اداری و استخدامی، در صورت همکاری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، امکان تبدیل معاونت گردشگری به سازمان گردشگری وجود دارد.
به گفته فتحی، این اقدام میتواند جایگاه معاونت گردشگری را در بخش دولت و صنعت ارتقا دهد و قدرت لابی و چانهزنی این سازمان را نیز افزایش دهد.