ضرورت تعریف الگوهای جدید تولید و تجارت | همه امکانات کشور برای بازسازی اقتصادی استفاده شود

روسای کمیسیون‌های تخصصی در اولین نشست خود با اعضای هیات رئیسه اتاق ایران در سال 1405 حوزه‌های مختلف اقتصاد را مورد بررسی قرار دادند. در این نشست تأکید شد که بخش خصوصی واقعی باید برای بازسازی اقتصاد، وارد میدان شود و علاوه بر طراحی و ارائه راهکارهای عملیاتی، در اجرای برنامه‌ها هم فعال شوند.

صمد حسن‌زاده رئیس اتاق ایران در ابتدای این نشست ضمن تبریک سال جدید، شهادت مقام معظم رهبری و جمعی از فرماندهان کشور را تسلیت گفت.

او در ادامه کمیسیون‌های تخصصی را از ارکان اصلی اتاق ایران دانست که باید در شرایط جنگی فعال‌تر از پیش در مسیر حل چالش‌های اقتصادی گام بردارند.

حسن‌زاده همچنین تلاش در مسیر تداوم تولید را ضروری خواند که به اعتقاد او خوشبختانه طی جنگ رمضان عملکرد بسیار خوبی در این حوزه اتفاق افتاد و چالشی در تأمین معیشت مردم را شاهد نبودیم.

رئیس اتاق ایران پیگیری مسائل اینترنتی، بانکی، گمرکی، حمل‌ونقلی و … را مورد توجه قرار داد که به همت کمیسیون‌ها انجام شد.

حسن‌زاده در ادامه با توجه به اهمیت موضوع تنگه هرمز، تصریح کرد: پیشنهادی به دولت درباره چگونگی دریافت عوارض از کشتی‌هایی که قصد عبور از تنگه هرمز دارند، ارائه دادیم، بر اساس بررسی‌هایی که انجام شده معتقدیم این تکلیف دولت است که درباره دریافت عوارض و چگونگی انجام آن، لایحه تهیه کند.

صحنه اقتصاد محل نقش‌آفرینی بخش خصوصی واقعی است

در ادامه پیام باقری نایب‌رئیس اتاق ایران به مجموعه‌ای از اقداماتی که اتاق ایران در طول این جنگ انجام داد، اشاره و تأکید کرد: امروز باید اولویت‌های اقتصادی را به دو دوره پیش از جنگ و پس از آن تقسیم کنیم. باید متوجه باشیم که جنگ، اقتصاد کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده است و ضرورت دارد با این نگاه به اقتصاد بنگریم و پاسخ دهیم فعالان اقتصادی چه نقشی در اقتصاد ایران خواهند داشت.

باقری خاطرنشان کرد: موضوعات حاکم بر کشور، چندوجهی است و پیش از هر اقدامی باید انسجام خود را حفظ کرده و تمام ظرفیت خود را پای کار بیاوریم تا روند حرکت اقتصاد را سرعت ببخشیم.

نایب‌رئیس اتاق ایران در ادامه مردمی و برجسته بودن نقش بخش خصوصی در اقتصاد را مورد تأکید قرار داد و از ضرورت تغییر رویکردها نسبت به اقتصاد سخن گفت. به اعتقاد او امروز فرصتی فراهم شده تا صحنه اقتصادی به محلی برای نقش‌آفرینی واقعی بخش خصوصی تبدیل شود.

او تأکید کرد: نمایندگان مجلس نیز از نقش‌آفرینی بخش خصوصی در اقتصاد استقبال کردند و حامی حضور فعالان اقتصادی در روند بازسازی اقتصادی هستند.

باقری در ادامه به اهمیت شناسایی چالش‌های اقتصاد و آسیب‌های ناشی از جنگ در حوزه اقتصاد پیش از ورود به مرحله بازسازی اشاره و ادامه داد: هر کمیسیون در قالب راهکار مشکلات موجود، دیدگاه‌های خود را در اختیار مرکز پژوهش‌های اتاق ایران قرار دهد تا به کمک این هم‌افزایی بتوانیم به بازسازی اقتصاد کشور کمک کنیم.

 برای حل مسائل باید واقع‌بین و منطقی باشیم

کیوان کاشفی عضو هیات رئیسه اتاق ایران نیز پیشنهاد داد: مهم‌ترین مسئله‌ای که امروز باید مورد توجه باشد این است که به شدت از احساسی شدن در برخورد با مسائل پیش‌رو بپرهیزیم. بدون شک برخوردهای احساسی موجب می‌شود، نگاه‌های منطقی کنار برود و واقع‌بین نباشیم. از طرف دیگر در این شرایط باید تمام سناریوها را پیش‌بینی کرده و خود را آماده کنیم. ضرورت دارد به صورت قدم‌به قدم جلو رفته و نگاه جامعی به مسائل داشته باشیم.

برنامه‌ریزی‌های اقتصادی با پیش‌بینی سناریوهای متفاوت

در بخش بعدی این نشست، عیسی منصوری رئیس مرکز پژوهش‌های اتاق ایران به نقش عملیاتی- راهبردی اتاق ایران در دوران جنگ اشاره و تأکید کرد: اتاق ایران در اولین قدم ستاد ویژه اقتصادی را شکل داد که نظام‌نامه مشخصی دارد و پس از تصویب در هیات رئیسه اتاق ایران، اجرایی شد. این ستاد در سه مرحله جنگ، پساجنگ و دوره طولانی‌تر بازسازی اقتصادی نقش داشته و خواهد داشت.

او ادامه داد: در این دوران، گزارش‌های تحلیلی متفاوتی برای دستگاه‌های مرجع و تصمیم‌ساز تهیه و ارسال کردیم. این گزارش‌ها مبتنی بر واقعیت‌ها و بر اساس سناریوهای قابل پیش‌بینی تدوین شد.

منصوری از ارزیابی میزان حمایت‌هایی که از اقتصاد باید صورت گیرد و چارچوب حمایت‌های هدفمند به همت مرکز پژوهش‌های اتاق ایران خبر داد و افزود: این گزارش‌ها از طرف نهادها و دستگاه‌های اجرایی مورد استقبال قرار گرفت.

رئیس مرکز پژوهش‌های اتاق ایران از آغاز روند جمع‌آوری داده‌ها درباره آسیب‌هایی که بر واحدهای اقتصادی وارد آمده خبر داد و افزود: تهیه بسته راهکارهای عاجل و عملیاتی، اقدام دیگری است که شروع شده و با همکاری مرکز بهبود کسب‌وکار اتاق ایران دنبال می‌شود.

منصوری همچنین در بخش بین‌المللی از نامه‌نگاری با ۲۸ اتاق کشور اسلامی و برخی کشورهای خاص در ارتباط با ایران خبر داد که هدف از آن را ارائه تصویری دقیق‌تری از وضعیت ایران به کشورهای موردنظر، دانست.

او همچنین جزئیاتی درباره پیشنهادهای اتاق ایران مربوط به روند چگونگی مدیریت تنگه هرمز ارائه و در عین حال درباره تلاش‌های اتاق ایران برای رفتن به سمت تغییر حکمرانی اقتصادی کشور صحبت کرد.

 دیدگاه روسای کمیسیون‌های تخصصی اتاق ایران نسبت به شرایط اقتصادی

فرج‌الله معماری رئیس کمیسیون اقتصاد کلان اتاق ایران به ارائه ایده‌های نو در قالب همکاری کمیسیون‌ها با مرکز پژوهش‌های اتاق ایران اشاره کرد و گفت: ضرورت دارد برنامه ملی بازسازی صنایع و بنگاه‌ها، تدوین شود. امروز طراحی نظام تأمین مالی برای شروع بازسازی‌ها نیز بسیار مهم است. البته مهم‌تر از هر موضوع، تأمین زنجیره‌های تولید است که در این رابطه همچنان شاهد جاری بودن مقررات پیش از جنگ هستیم.

او خاطرنشان کرد: نقشه راه دیپلماسی اقتصادی نکته‌ای است که باید به سراغ آن برویم و در کنار آن با توجه به تصویب لزوم تلاش اتاق ایران در حوزه تحول حکمرانی اقتصادی باید سند آن را تدوین کرده و پای کار بیاییم. در این شرایط کوچک‌سازی دولت و تلاش برای ارتقای بهره‌وری، باید محور حرکت قرار گیرد.

سجاد غرقی نایب‌رئیس کمیسیون معدن اتاق ایران از مدیریت رضایت‌بخش کشور در چارچوب یک دولت کوچک در دوره جنگ سخن گفت که باید فراگیر شود.

این عضو هیات نمایندگان اتاق ایران با توجه به آسیب‌های وارد آمده بر فولاد مبارکه و دیگر صنایع، از لزوم اتخاذ تصمیمات منطقی و تبدیل هرگونه تهدید به فرصت در شرایط جنگی، سخن گفت. به اعتقاد او می‌توان برای کاهش آثار ناشی از این آسیب‌های وارد آمده، بخشی از نیازها را به کمک واردات از کشورهای دیگر تأمین کنیم.

محمود تولایی رئیس کمیسیون مالیات، کار و تأمین اجتماعی اتاق ایران از رایزنی‌ها با سازمان امور مالیاتی و تمدید مهلت‌های قانونی خبر داد و با توجه به بودجه سال ۱۴۰۵ که نسبت به هر سال دیگری تمرکز بسیار بالایی روی مالیات دارد، گفت: با این شرایط شاهد کسری بودجه چشمگیری در سال 1405 خواهیم بود. از طرفی بودجه نظامی کشور هم افزایش یافته است.

او تأکید کرد: دولت با وضعیت نامناسبی مواجه است و باید بیش از گذشته با همراهی یکدیگر حرکت کنیم و مهم‌ترین موضوع ارائه راه‌حل‌های دقیق و جامع برای انواع مشکلاتی است که با آنها مواجه هستیم.

مصطفی موسوی رئیس کمیسیون گردشگری اتاق ایران از تعطیلی صنعت گردشگری به ویژه در جنوب و مرکز کشور، آسیب‌های جدی به فرودگاه‌ها و احتمال بازگشت بخشی از آنها حداکثر تا ۲ ماه آینده خبر داد.

این فعال اقتصادی ضمن تشریح آسیب‌هایی که به صنایع و بخش تجاری کشور وارد آمده، راحت‌ترین محل ارزآوری در مقایسه با تجارت و تولید البته مشروط بر تداوم آتش‌بس را به صنعت گردشگری مربوط دانست و گفت: چنانچه بخواهیم از این صنعت بهره ببریم باید بسته حمایتی برای آن در نظر بگیریم. برای این منظور اقداماتی هم صورت گرفته است. از طرف دیگر ظرفیت مناطق آزاد نیز را نباید نادیده گرفت. این مناطق در حوزه گردشگری، پتانسیل‌های خوبی دارند.

محمود اولیایی رئیس کمیسیون مسئولیت اجتماعی و حاکمیت شرکتی اتاق ایران نیز از ضرورت شبکه‌سازی در حوزه مسئولیت اجتماعی و حتی تداوم روند تولید و … سخن گفت و تأکید کرد: شاید همین الان قطعه موردنیاز یک واحد تولیدی در انبار کارخانه دیگری موجود باشد. اگر شبکه‌سازی و تدوین یک پلتفرم جامع انجام شود، می‌تواند به کمک تولید و اقتصاد کشور بیاید و از طریق آن نیازهای یکدیگر را تا حد ممکن تأمین کنیم.

او برنامه حمایتی از واحدهای کوچک توسط اتاق ایران را برای مقابله با افزایش حجم بیکاری‌ها پیشنهاد داد و افزود: تمرکز روی امر مشاوره به بنگاه‌های اقتصادی که دچار چالش جدی شدند، توجه به سلامت روحی مدیران عامل و صاحبان بنگاه‌ها و ساماندهی روند ارتباط شرکت‌ها با شهرداری‌ها و ستاد مبارزه با بحران در فرآیند بازسازی کشور بسیار مهم است.

رضا رستمی رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق ایران با توجه به توقف حمل سیستم هوایی و دریایی کشور در دوران جنگ رمضان و فعالیت ۲۷ درصدی بخش ریلی فشار اصلی را مربوط به حمل زمینی و جاده‌ای دانست و گفت: در حال حاضر فشار اصلی سیسم لجستیکی کشور روی حوزه جاده‌ای است و برای همین باید برای تأمین به موقع و مناسب نیازهای این بخش از جمله لاستیک و روغن برنامه‌ریزی کرد.

او ادامه داد: از طرفی باید برای انتقال کانتینرهای خالی که در بنادر باقی ماندند و امکان خروج آنها نیست و مشمول دموراژ می‌شوند، فکری کرد.

آریا حقیقی رئیس کمیسیون صنعت اتاق ایران از همکاری‌هایی که با سایر بخش‌ها صورت گرفته تا جریان اقتصاد متوقف نشود و روند تولید ادامه یابد، سخن گفت و افزود: در این شرایط خاص باید بهترین تصمیم را بگیریم، برای همین شاید لازم باشد واحدهایی که آسیب دیدند دیگر بازسازی نشوند بلکه بهینه‌سازی شوند. در واقع امروز که بخشی از صنایع کشور دچار آسیب جدی شدند می‌توانیم بر اساس آمایش سرزمینی و ظرفیت‌سنجی، تصمیمات کارآمد که موجب بهره‌وری بیشتر می‌شود، کنیم. پس ضرورت دارد روند فعالیت‌ها را با منطق و ارزیابی‌های دقیق پیگیری کنیم.

احمدرضا فرشچیان رئیس کمیسیون واردات اتاق ایران مشکل اصلی را درک وضعیت فعلی دانست و تصریح کرد: پیگیری‌ها را با سازمان توسعه تجارت دنبال می‌کنیم چون معتقدیم که باید روندها را نسبت به گذشته تغییر دهیم.

علی مسعودی رئیس کمیسیون فاوا اتاق ایران موضوع اینترنت را امری زیرساختی توصیف کرد و از پیگیری برای برقراری اینترنتی پایدار برای کسب‌وکارها خبر داد که همچنان ادامه دارد.

این فعال اقتصادی به تلاش برای بازگشت اینترنت برای همه مردم اشاره و تأکید کرد: دغدغه‌ها را در قالب جلسات مطرح کردیم و با این باور که اینترنت یک زیرساخت تلقی می‌شود، خواستار برقراری اینترنت پایدار در کشور هستیم.

فرشید شکرخدایی رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری اتاق ایران شفافیت پاسخ‌گویی و مشخص بودن میزان درآمدهای حاصل از دریافت عوارض بابت عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را مورد توجه قرار داد و گفت: فراموش نکنیم آنچه برای اقتصاد هر کشوری ضرورت دارد، وجود شفافیت است. از طرف دیگر امروز که آزاد کردن منابع بلوکه شده ایران در دیگر کشورها به عنوان یک مطالبه جدی مطرح است، این منابع اگر آزاد شوند، معادل میزان بدهی دولت به صندوق توسعه ملی است. یعنی این منابع از قبل استفاده شدند.

نوید ایزدپناه، نایب‌رئیس کمیسیون صنعت اتاق ایران از ضرورت به‌روز شدن برخی تجهیزات صنعتی و نیاز آنها به اینترنت صحبت کرد و خواستار تجدیدنظر درباره شرایط شد. او همچنین به اهمیت مقابله جدی با راه‌های بروز و تقویت رفتارهای فسادبرانگیز در اقتصاد اشاره کرد.

محمد لاهوتی رئیس کمیسیون توسعه صادرات اتاق ایران به کاهش صادرات کشور با توجه به وضعیت جنگی حاکم اشاره کرد و از ضرورت تغییر سیاست‌های ارزی، ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های صادراتی در قالب یک حرکت هماهنگ بین بانک مرکزی، وزارت صمت و کشاورزی سخن گفت.

اسحاق بندانی رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران ضمن اشاره به ۵.۵ میلیارد دلار مطالبات بخش کشاورزی از دولت گفت: در کنار این مطالبات، امروز مشکلات مربوط به جنگ را نیز باید به چالش‌های حوزه کشاورزی اضافه کنیم.

این فعال اقتصادی پیشنهاد داد: از آنجا که تأمین نیازهای معیشتی مردم در وضعیت جنگی اهمیت بالایی دارد، واردات کالا بدون انتقال ارز برای حفظ زنجیره کالا، تسهیل واردات کالاهای اساسی و تجدیدنظر درباره شرایط پرداخت مالیات‌ها باید اجرایی شود. همچنین برای حفظ روند تجارت کشور، استفاده از مسیر بندر گواتر در پاکستان و مرسینگ ترکیه را به کمک دیپلماسی اقتصادی فعال کنیم. استفاده از ظرفیت کشورهای حوزه دریای سیاه و ظرفیت‌های روسیه در روند تجارت و تأمین کالاهای اساسی نیز می‌تواند مؤثر باشد.

صدرالدین نیاورانی نایب‌رئیس کمیسیون صادرات اتاق ایران نیز تأکید کرد: با شروع جنگ صادرات محصولات کشاورزی متوقف شد و در عین حال بازارهای سنتی خود را برای صادرات از دست دادیم. حال باید به کمک دیپلماسی اقتصادی دوباره آنها را احیا کنیم.

 رشید عزیزپور رئیس کمیسیون صنایع غذایی اتاق ایران اتخاذ تدابیر ویژه برای تأمین مواد اولیه بسته‌بندی و زمینه‌سازی تداوم فعالیت صنایع غذایی را امری ضروری خواند و گفت: صنایع غذایی و صنعت بسته‌بندی ارتباط بالایی با یکدیگر دارند. چنانچه خللی در تأمین مواد اولیه صنعت بسته‌بندی رخ دهد، صناعی غذایی دچار مشکل می‌شوند. البته برای رسیدگی به شرایط، در طول مدت جنگ و در دوره آتش‌بس، جلساتی متعددی با دستگاه‌های دولتی داشتیم و در حال پیدا کردم راهکارهای جایگزین در تأمین مواد اولیه برای صنعت هستیم.

احمد آتش‌هوش رئیس کمیسیون حقوقی اتاق ایران پیشنهاد داد: اتاق ایران به صورت مستند سطح خسارت‌های وارد آمده بر واحدها را دقیق ارزیابی کند، این اقدام اگر به همت اتاق ایران انجام شود، قابل استناد خواهد بود و احتمال دارد در آینده برای جبران خسارت به کار آید.

در نهایت افشین کلاهی رئیس کمیسیون کسب‌وکارهای نوین و دانش‌بنیان گفت: اینترنت یک زیرساخت است و فراموش نکنیم از قطعی اینترنت، روزانه ۴۰ میلیون دلار خسارت متحمل می‌شویم.