اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و زیرساختارهای آن در سال 1404 در راستای ایفای مأموریتهای خود به عنوان صدای رسای بخش خصوصی رویکردی مبتنی بر عملگرایی و نوآوری را پیش روی خود قرار داد تا بر اساس آن نقش خود در نظام حکمرانی کشور را به مثابه نهاد حل مسئله ایفا کند.
هر چند اتاق ایران، اتاقهای استانی، اتاقهای مشترک، تشکلهای اقتصادی و کمیسیونهای تخصصی اتاق ایران در روزهای پایانی سال به منظور حفظ پایداری جریان، تجارت، تولید و اشتغال، همسو با سیاستهای کلان کشور، اولویتهای شرایط اضطرار را پیگیری کردند، در طول سال 1404 موارد ریشهای برای تسهیل تولید، تجارت و محیط کسبوکار را در دستورکار قرار دادند.
از اینرو در پرونده «اتاق ایران؛ نهاد حل مسئله» به تشریح و تبیین فعالیتهای اتاق ایران و زیرساختارهای آن در راستای حل مسئله در سال 1404 میپردازیم.
گزارشی که اکنون پیشرو داریم مربوط به اتاق زنجان است.
اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی زنجان در سال ۱۴۰۴ با تمرکز بر تحقق سیاستهای اقتصادی مناسب و تقویت تعامل نظاممند میان دولت و بخش خصوصی، کارنامهای پرتحرک و اثرگذار از خود برجای گذاشت؛ کارنامهای که در آن، توسعه دیپلماسی اقتصادی، پیگیری پروژههای راهبردی، فعالسازی کمیسیونهای تخصصی و توانمندسازی فعالان اقتصادی استان بهعنوان محورهای اصلی دنبال شده است.
این نهاد بهعنوان پارلمان بخش خصوصی استان در سال گذشته با رویکردی مسئلهمحور، تعاملی و آیندهنگر، تلاش کرده است ضمن ارتقای جایگاه بخش خصوصی در فرآیند تصمیمسازیهای اقتصادی، زمینههای عملی رونق تولید، توسعه صادرات، جذب سرمایهگذاری و ارتقای مهارتهای سرمایه انسانی را فراهم کند.
سال ۱۴۰۴ برای اتاق زنجان، سال تثبیت نقش راهبردی این نهاد در اقتصاد استان بود؛ سالی که در آن، از برگزاری منظم جلسات شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی تا میزبانی رویدادهای ملی و بینالمللی، از پیگیری طرحهای زیرساختی همچون توسعه انرژی و لجستیک تا اجرای دهها برنامه آموزشی تخصصی، مجموعهای از اقدامات هماهنگ در مسیر تقویت بنیانهای تولید و رقابتپذیری استان به اجرا درآمد.
کسب رتبه نخست شورای گفتوگو در نیمه اول سال 1404
یکی از محورهای راهبردی فعالیت اتاق در سال ۱۴۰۴، برگزاری مستمر و هدفمند جلسات شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی استان بوده است. این جلسات با حضور استاندار، مدیران دستگاههای اجرایی، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، مدیران کل حوزههای تخصصی و فعالان اقتصادی برگزار شده و به بستری مؤثر برای طرح، بررسی و پیگیری مطالبات بخش خصوصی تبدیل شده است.
در این نشستها موضوعاتی همچون رفع موانع سرمایهگذاری، مدیریت ناترازی انرژی، چالشهای تأمین مالی واحدهای تولیدی، مشکلات حوزه تأمین اجتماعی، مسائل مالیاتی، تعهدات ارزی صادرکنندگان، محدودیتهای صادراتی محصولات کشاورزی، توسعه صنایع تبدیلی و نیز ضرورت تسهیل فرآیندهای اداری مورد بحث و تصمیمگیری قرار گرفته است.
اتاق زنجان در این مسیر کوشیده است با ارائه تحلیلهای کارشناسی و پیشنهادهای اجرایی، نقش مشورتی و مطالبهگرانه خود را به شکل مؤثر ایفا کند و از طریق تعامل سازنده با دستگاههای اجرایی، زمینه اصلاح فرآیندها و بهبود محیط کسبوکار استان را فراهم آورد.
در سالهای اخیر، شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی استان زنجان عملکرد خوبی را پشت سر گذاشته و از بین 31 شورای استانی از رتبه 26 (و امتیاز 36.88 از 100 امتیاز) در سال 1401 به رتبه 19 (و امتیاز 68.70) در سال 1402 و سپس به رتبه 7 (و امتیاز 95) در سال 1403 ارتقا یافته است؛ در نیمه اول سال 1404 نیز در بین شوراهای استانی، رتبه اول و امتیاز کامل 100 را کسب کرده است که این مهم، حاصل تلاشهای همه مدیران استانی و همکاری مؤثر بخش دولتی و بخش خصوصی استان بوده است.
در طی سالهای اخیر، علاوه بر طرح موضوعات استانی در شورای گفتوگوی استان زنجان، موضوعات متعددی در سطح ملی نیز در این شورا مورد بررسی قرار گرفته و در راستای موضوعات ملی و فراگیر، پیشنهادات استان به دبیرخانه شورای ملی گفتوگوی دولت و بخش خصوصی جهت پیگیری از مراجع بالادستی منعکس شده است که میتوان به برخی از این موضوعات به شرح ذیل اشاره کرد.
- پیشنهاد واگذاری مدیریت فرودگاههای زیانده به بخش خصوصی و با اولویت واگذاری به سرمایهگذاران بومی هر استان
- پیشنهاد بازنگری در سیاستهای ارزی و فراهم شدن واردات در قبال صادرات و فراهم شدن امکان استفاده از ارز صادراتی برای واحدهای اقتصادی استان جهت واردات خود یا دیگران
- پیشنهاد معافیت مالیات بر ارزشافزوده کارمزد دریافتی از صدور بارنامه شرکتهای حملونقل
- پیشنهاد پرداخت اقساطی حقوق دولتی معادن به ویژه برای معادن کوچک
اهم دستاوردهای شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی استان زنجان (در راستای موضوعات ملی و فراگیر)
طی سالهای اخیر در خصوص مسائل و موضوعات ملی و فراگیر، پیگیری استان زنجان در کنار سایر استانها و پیگیریهای شورای ملی گفتوگو، دستاوردهای خوبی را در جهت بهبود شرایط کسبوکار فعالان اقتصادی در پی داشته است که به بخشی از این دستاوردها به شرح ذیل اشاره میشود.
- فراهم شدن امکان استفاده از ارز صادراتی برای واحدهای اقتصادی استان جهت واردات خود یا دیگر واردکنندگان با راهاندازی "تالار دوم بازار ارز تجاری"
- تسهیل فضای کسبوکار در شرایط اضطرار در حوزههای بانکی، مالیات، تأمین اجتماعی، تأمین سوخت و ... برای فعالان اقتصادی با ابلاغ تصویبنامه هیات وزیران (شماره 13400/م مورخ 12/04/1404)
- مرتفع شدن مشکل صادرکنندگان فرش دستبافت استان زنجان با تسهیل رفع تعهد ارزی صادرات فرش دستبافت
- تأیید معافیت مالیات بر ارزشافزوده کارمزد دریافتی از صدور بارنامه شرکتهای حملونقل از سوی شورای نگهبان
- امکان پرداخت قسطی حقوق دولتی صاحبان معادن بر اساس اعلام دیوان محاسبات کشور
- کاهش مآخذ عوارض صادراتی برخی از کالاهای موضوع فهرست مواد خام و نیمهخام مشمول بند (ز) تبصره (6) قانون بودجه با ابلاغ تصویبنامه هیات وزیران
- مرتفع شدن مشکل صادرکنندگان مواد خام و نیمهخام با لغو بخشنامه وصول مالیات علیالحساب 2 درصد
- رفع مشکل پرداخت عوارض صادراتی صادرات کالا از محل ورود موقت برای پردازش موضوع بند (ز) تبصره 6 قانون بودجه سال 1402 با ابلاغ نظریه معاونت حقوقی ریاست جمهوری و بخشنامه گمرک جمهوری اسلامی ایران
- تمدید مصوبه ترخیص 90 درصدی کالاها تا پایان بهمن 1404 با ابلاغ بخشنامه گمرک جمهوری اسلامی ایران
اهم دستاوردهای شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی استان زنجان (در راستای موضوعات استانی)
- احداث نخستین آزمایشگاه تخصصی قدرت و اتصال کوتاه برق کشور در زنجان
- برقراری پرواز زنجان- کیش- زنجان از فرودگاه زنجان و افزایش تعداد پروازهای زنجان-مشهد- زنجان
- همکاری اداره مالیاتی استان و کمیسیون هماهنگی بانکهای استان با صاحبان صنایع در راستای کاهش فشارهای ناشی از ناترازی انرژی
- پذیرش سند اجاره اراضی ملی در اختیار سرمایهگذار به عنوان وثیقه رسمی و دارای اعتبار جهت اخذ تسهیلات توسط بانک کشاورزی استان
تعامل گسترده با مسئولان ملی و استانی
در طول سال ۱۴۰۴، دیدارها و نشستهای متعددی میان رئیس و اعضای هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی زنجان با مقامات ارشد استانی و ملی برگزار شد. این تعاملات با هدف همافزایی، تسریع در حل مسائل فعالان اقتصادی و ایجاد هماهنگی بیشتر میان سیاستگذاران و بخش خصوصی صورت گرفت.
حضور وزرا، معاونان وزارتخانهها، رؤسای سازمانهای ملی، مسئولان قضایی، مدیران کل دستگاههای اجرایی و نمایندگان مردم استان در مجلس شورای اسلامی در نشستهای اتاق، نشاندهنده جایگاه اثرگذار این نهاد در فرآیندهای تصمیمسازی اقتصادی استان است.
از جمله رویدادهای استانی و ملی که اتاق زنجان در طول سال 1404 تجربه کرد شامل موارد زیر است.
- تجلیل از صادرکنندگان برگزیده استان زنجان در سال ۱۴۰۳ با حضور سید محمد اتابک وزیر صنعت، معدن و تجارت، معاونین وزیر و رئیس سازمان توسعه تجارت، استاندار، نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی، مقامات کشوری، استانی و فعالان اقتصادی
- آیین رونمایی از ثبت ملی و بینالمللی فرش دستبافت قلتوق و بیدگینه
- همایش گرامیداشت روز ملی تشکلها و مشارکتهای اجتماعی با حضور دکتر ربیعی دستیار اجتماعی رئیس جمهور
- نشست مشترک آهی، مشاور رئیسجمهور در امور تشکلها و احزاب با انجمنها و تشکلهای استان زنجان
- نخستین جشنواره برترینهای روابط عمومی تجاری با حضور هیاترئیسه اتاق ایران و برگزاری نشست سالانه روابط عمومیهای اتاقهای بازرگانی سراسر کشور
گسترش دیپلماسی اقتصادی و حضور فعال در عرصه بینالملل
سال ۱۴۰۴ برای اتاق بازرگانی زنجان سالی پررنگ در حوزه تعاملات بینالمللی و دیپلماسی اقتصادی بود. برگزاری نشستهای تخصصی با رایزنان بازرگانی جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف، دیدار با سفرا و نمایندگان سیاسی و اقتصادی سایر کشورها و نیز میزبانی هیاتهای تجاری، بخشی از این اقدامات به شمار میرود.
از جمله رویدادهای شاخص، میزبانی اجلاس شورای نمایندگان دائم سازمان همکاری اقتصادی (اکو) در زنجان بود که با حضور نمایندگان کشورهای عضو این سازمان برگزار شد. این رویداد مهم، فرصت ارزشمندی برای معرفی ظرفیتهای اقتصادی، صنعتی، معدنی، کشاورزی و گردشگری استان در سطح منطقهای فراهم کرد و بستر شکلگیری تعاملات جدید تجاری را ایجاد نمود.
همچنین حضور هیأتهای تجاری اتاق بازرگانی زنجان در نمایشگاه بینالمللی جیتکس دبی، نمایشگاه سوغات استانبول، نمایشگاه big5 دبی و اعزام اعضای انجمن مس جهت بررسی بازار و شهرکهای صنعتی به کشور عمان و ... گامی مهم در جهت توسعه ارتباطات فناورانه، جذب همکاریهای نوآورانه و آشنایی فعالان اقتصادی استان با تحولات نوین اقتصاد دیجیتال و فناوریهای پیشرفته بود.
برگزاری نشستهای B2B با رایزنان بازرگانی منتخب، حضور سفیر جمهوری زیمبابوه در زنجان و تعامل با اتاقهای بازرگانی سایر کشورها از جمله ترکیه و موریس نیز در راستای تنوعبخشی به بازارهای صادراتی و تقویت روابط اقتصادی دوجانبه انجام شد.
تمرکز بر آموزش؛ سرمایهگذاری بر دانش و مهارت فعالان اقتصادی
اتاق زنجان در سال جاری آموزش را به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار اقتصادی مورد توجه قرار داد. برگزاری دهها دوره، کارگاه و سمینار تخصصی در حوزههای تجارت بینالملل، مدیریت صادرات، بازاریابی دیجیتال، برندینگ، امور مالیاتی، سامانههای تجاری، قوانین گمرکی، زبان تخصصی کسبوکار، تحلیل بازارهای بینالمللی، هوش مصنوعی در صنعت و مهارتهای مدیریتی، بخشی از برنامههای آموزشی این نهاد بوده است.
دوره جامع «صفر تا صد صادرات و واردات»، کارگاههای تخصصی سامانه جامع تجارت و سامانه جامع انبارها، دوره تحلیل بازارهای بینالمللی، سمینارهای مرتبط با تجارت با کشورهای هدف نظیر ترکیه و عمان و همچنین برگزاری دورههای تخصصی در حوزه فناوری اطلاعات و کسبوکارهای دانشبنیان در راستای توانمندسازی فعالان اقتصادی استان اجرا شد.
برگزاری دورههای آموزشی ویژه مدیران، کارکنان واحدهای صنعتی، راهنمایان گردشگری، دانشآموزان و حتی برنامههای آموزشی در حوزه خلاقیت و نوآوری برای کودکان، نشاندهنده نگاه بلندمدت اتاق به مقوله توسعه سرمایه انسانی است.
فعالسازی کمیسیونهای تخصصی و تقویت تشکلها
کمیسیونهای تخصصی اتاق زنجان در سال ۱۴۰۴ با رویکردی هدفمند و منظم فعالیت خود را دنبال کردند. کمیسیونهای صنعت، کشاورزی و صنایع غذایی، بازرگانی و لجستیک، امور اقتصادی و بانکی، گردشگری، مسئولیت اجتماعی، فناوری اطلاعات و کسبوکارهای دانشبنیان و سایر کمیسیونها، در جلسات تخصصی به بررسی دقیق چالشهای هر حوزه پرداختند.
موضوعاتی همچون توسعه زنجیره ارزش صنایع معدنی، مدیریت بازار محصولات کشاورزی، مشکلات تولیدکنندگان سرب و روی، چالشهای صنعت سلامت، تأمین مالی پروژههای زیرساختی، اصلاح عناوین شغلی و مسائل مرتبط با تأمین اجتماعی و نیز برنامهریزی برای توسعه صادرات، از جمله محورهای مورد بررسی در این کمیسیونها بوده است.
در کنار فعالیت کمیسیونها، تشکیل و تقویت انجمنهای تخصصی از جمله در حوزه خدمات فنی و مهندسی، صنایع دستی، معدن، کفش، محصولات مسی، جوانان کارآفرین و سایر بخشهای مزیتدار استان، به عنوان یکی از سیاستهای مهم اتاق دنبال شد. این اقدام در راستای نهادسازی، افزایش انسجام بخش خصوصی و ارتقای قدرت چانهزنی تشکلها صورت گرفته است.
پیگیری پروژههای راهبردی و زیرساختی
در سال گذشته، اتاق زنجان نقش فعالی در پیگیری و هماهنگی پروژههای راهبردی استان ایفا کرده است. تشکیل کنسرسیوم توسعه صنعتی استان، بهمنظور همافزایی ظرفیت شرکتهای بزرگ و هدایت سرمایهها به سمت پروژههای مولد، یکی از مهمترین اقدامات در این حوزه بوده است.
پیگیری احداث نیروگاه خورشیدی با ظرفیت قابل توجه، در راستای کمک به مدیریت ناترازی انرژی و تأمین پایدار برق واحدهای تولیدی، از دیگر برنامههای مهم اتاق در سال ۱۴۰۴ محسوب میشود. جلسات تخصصی متعددی برای بررسی زمینهای پیشنهادی، تأمین مالی و هماهنگیهای اجرایی این پروژه برگزار شده است.
همچنین بررسی امکان راهاندازی کارگو هوایی و توسعه زیرساختهای لجستیکی استان، با هدف تسهیل صادرات کالاهای تولیدی، در دستور کار قرار گرفت. بازدیدهای میدانی از ظرفیتهای حملونقل و نشستهای تخصصی مرتبط با توسعه ترانزیت و لجستیک، در همین چارچوب انجام شد.
کلنگزنی ساختمان اداری جدید اتاق بازرگانی زنجان نیز به عنوان گامی در جهت توسعه زیرساختهای خدماترسانی به فعالان اقتصادی، از دیگر رویدادهای مهم سال جاری به شمار میرود.
ایفای نقش اجتماعی، فرهنگی و مسئولیتپذیرانه
اتاق زنجان در کنار مأموریتهای اقتصادی، مسئولیت اجتماعی خود را نیز مورد توجه قرار داده است. برگزاری آیینهای تجلیل از معلمان بازنشسته، فعالان حوزه کیفیت، خبرنگاران، صنعتگران و کارآفرینان، بخشی از اقدامات فرهنگی و اجتماعی این نهاد در سال ۱۴۰۴ بوده است.
برگزاری رویدادهای مرتبط با جوانان، کارآفرینی، نوآوری اجتماعی، جشنوارههای رسانهای و برنامههای مرتبط با مسئولیت اجتماعی شرکتها، نشاندهنده نگاه جامع اتاق به توسعه همهجانبه استان است.
چشمانداز آینده؛ حرکت به سوی توسعه پایدار و رقابتپذیر
این نهاد با تکیه بر ظرفیت گسترده فعالان اقتصادی استان، تعامل سازنده با دولت و گسترش ارتباطات ملی و بینالمللی، مسیر تحقق سرمایهگذاری برای تولید، افزایش سهم استان در تجارت خارجی، توسعه اشتغال پایدار و ارتقای جایگاه اقتصادی زنجان را با جدیت دنبال خواهد کرد.
اتاق زنجان خود را متعهد میداند به عنوان پارلمان بخش خصوصی استان، صدای رسای تولیدکنندگان، صادرکنندگان و کارآفرینان باشد و با رویکردی علمی، مشارکتی و آیندهنگر، نقشآفرینی مؤثری در مسیر توسعه پایدار و متوازن استان ایفا کند.