نتیجه مطالعه انجامشده توسط اقتصاددانان دانشگاه استون انگلیس نشان میدهد که در بدترین سناریوی ممکن، یعنی درصورتیکه شرکای تجاری آمریکا در مقابل اقدامات آمریکا اقدام بهتلافی کنند، جنگ تعرفهای الهام گرفته از اقدامات ترامپ منجر به اختلال گسترده در تجارت، افزایش قیمتها و کاهش استانداردهای زندگی خواهد شد.
این مطالعه بررسی میکند که چگونه یک رویارویی تعرفهای، تغییرات پیچیدهای را در تجارت جهانی ایجاد میکند، ابتدا در آمریکای شمالی بین آمریکا، مکزیک و کانادا و سپس در اروپا و سایر نقاط جهان گسترش مییابد.
هنوز مشخص نیست که ترامپ در روز «آزادی اقتصادی» چه سطحی از تعرفههای «متقابل» را اعلام خواهد کرد و کشورها و بلوکهای تجاری چگونه پاسخ خواهند داد.
برای بررسی این تأثیرات، مدل اقتصادی شش سناریوی مختلف را براساس دادههای تجاری ۱۳۲ کشور در سال ۲۰۲۳ تحلیل کرده است:
- در مرحله اول، صادرات و واردات آمریکا، کانادا و مکزیک بهشدت کاهش مییابد و درآمد واقعی مکزیک ۵ درصد افت میکند.
- اقدامات تلافیجویانه کانادا، چین و مکزیک موجب کاهش بیشتر تجارت و درآمد در مکزیک و کانادا میشود.
- وضع تعرفه بر اتحادیه اروپا دامنه بحران را گسترش داده و ایرلند بیشترین آسیب را در اروپا متحمل میشود.
- واکنش اتحادیه اروپا باعث تشدید ضربه به تجارت شده و فشار اقتصادی بر ایرلند افزایش مییابد، درحالیکه کشورهایی مانند هند، انگلیس، ژاپن و کره جنوبی ممکن است تا حدی از تغییر مسیر تجارت سود ببرند.
- در یک جنگ تجاری تمامعیار، تجارت و درآمد جهانی بهشدت کاهش مییابد.
- آمریکا بیشترین ضربه را ازنظر کاهش واردات و صادرات متحمل خواهد شد.
هرچند برخی کشورها ممکن است به دلیل تغییر مسیر تجارت، سود ببرند، اما گسترش جنگ تجاری درمجموع اثرات منفی خواهد داشت.
شباهت به جنگ تجاری ۱۹۳۰
جون دو، استاد اقتصاد در دانشگاه استون، بیان کرد که این مدل نشان میدهد اگر کشورها تعرفه ۲۵ درصدی بر کالاهای یکدیگر اعمال کنند، اثراتی مشابه جنگ تجاری دهه ۱۹۳۰ که به تشدید رکود بزرگ منجر شد، رخ خواهد داد.
وی توضیح داد که این یافتهها نشان میدهد که حمایت گرایی باعث کاهش رقابتپذیری، اختلال در زنجیره تأمین و افزایش هزینههای مصرفکنندگان میشود، مشابه تأثیرات تعرفههای اسموت-هاولی و جنگهای تجاری مدرن.
در یک سناریوی فرضی که در آن فقط کانادا، مکزیک و چین با تعرفه ۲۵ درصدی به اقدامات ترامپ پاسخ دهند، تجارت بین این کشورها بیش از ۳۰ درصد کاهش مییابد.
این کاهش تجارت منجر به افزایش تورم و کاهش «رفاه اقتصادی» خواهد شد که با شاخص تولید ناخالص داخلی سرانه سنجیده میشود. اما در این شرایط، آمریکا آسیب کمتری نسبت به مکزیک و کانادا خواهد دید، زیرا از قدرت اقتصادی بیشتری برخوردار است.
در این سناریو، رفاه اقتصادی آمریکا ۱.۱ درصد کاهش خواهد یافت، درحالیکه مکزیک و کانادا به ترتیب با کاهش ۷ تا ۵ درصدی مواجه خواهند شد و این اثرات در بازه ۵ تا ۱۰ سال ادامه خواهد داشت.
جنگ تجاری جهانی و افزایش شدید تورم در آمریکا
اما درصورتیکه یک جنگ تجاری جهانی رخ دهد و همه شرکا به اقدامات ترامپ واکنش نشان دهند، آمریکا بیشترین آسیب تورمی را تجربه خواهد کرد.
در این سناریو، صادرات آمریکا بیش از ۴۳ درصد کاهش خواهد یافت و تجارت و فعالیتهای اقتصادی بینالمللی بهشدت مختل خواهد شد.
ایرلند، که به دلیل زنجیره تأمین یکپارچه خود در صنایعی مانند داروسازی بهشدت به تجارت با آمریکا وابسته است، آسیبپذیری زیادی خواهد داشت. درحالیکه در یک جنگ تجاری محدود بین کانادا، مکزیک و آمریکا، صادرات و واردات ایرلند کمی افزایش مییابد، اما در صورت جنگ تجاری میان آمریکا و اتحادیه اروپا، صادرات این کشور ۶.۶ درصد و واردات آن ۱۳ درصد کاهش خواهد یافت.
کره جنوبی، که بهشدت به صادرات خودرو وابسته است، نیز تأثیرات مشابهی را تجربه خواهد کرد. مطالعه همچنین نشان داد که انگلیس پس از برگزیت میتواند به دلیل انعطاف بیشتر در سیاستهای تجاری خود، از فرصتهای جدید استفاده کند. اما درعینحال، اقدامات یکجانبه انگلیس میتواند روابط آن با بروکسل را دچار تنش کرده و به زنجیره تأمین یکپارچه اتحادیه اروپا-انگلیس آسیب بزند.
دو در نتیجهگیری این تحقیق نوشتهشده است که هیچ اقتصادی از تشدید جنگ تعرفهای مصون نمیماند. چرخههای تلافیجویانه، همکاریهای چندجانبه را تضعیف کرده و بیثباتی جهانی را افزایش میدهند.
منبع: فایننشال تایمز