اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و زیرساختارهای آن در سال 1404 در راستای ایفای مأموریتهای خود به عنوان صدای رسای بخش خصوصی رویکردی مبتنی بر عملگرایی و نوآوری را پیش روی خود قرار داد تا بر اساس آن نقش خود در نظام حکمرانی کشور را به مثابه نهاد حل مسئله ایفا کند.
هر چند اتاق ایران، اتاقهای استانی، اتاقهای مشترک، تشکلهای اقتصادی و کمیسیونهای تخصصی اتاق ایران در روزهای پایانی سال به منظور حفظ پایداری جریان، تجارت، تولید و اشتغال، همسو با سیاستهای کلان کشور، اولویتهای شرایط اضطرار را پیگیری کردند، در طول سال 1404 موارد ریشهای برای تسهیل تولید، تجارت و محیط کسبوکار را در دستورکار قرار دادند.
از اینرو در پرونده «اتاق ایران؛ نهاد حل مسئله» به تشریح و تبیین فعالیتهای اتاق ایران و زیرساختارهای آن در راستای حل مسئله در سال 1404 میپردازیم.
گزارشی که اکنون پیشرو داریم مربوط به اتحادیه تولید و صادرات نساجی و پوشاک ایران است.
بر اساس گزارشی که اتحادیه تولید و صادرات نساجی و پوشاک ایران تهیه کرده است، مهمترین چالشهای این حوزه در عرصه ملی و منطقهای شامل قاچاق و واردات بیرویه، کمبود مواد اولیه و سرمایه در گردش واحدهای تولیدی و مقوله قوانین بازدارنده حوزه صادرات بوده است.
برای مقابله با این چالشها نیز اتحادیه توانسته کنسرسیوم صادراتی پوشاک ایران را شکل دهد، برخی از مواد مهم در قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز را اجرایی و طرحهایی با هدف تحریک تقاضا و تأمین مالی زنجیره را پیاده کند.
ضمن اینکه برخی موارد مربوط به حوزه کسبوکار که به طور فراگیر کلیه صنایع را در برمیگیرد اعم از اصلاح نرخ ارز، افزایش شفافیت در حوزه کسبوکار به ویژه در حوزه مالیات ارزشافزوده و ارتقای سطوح تولیدات زنجیره همواره در دستورکار بوده است.
آنچه در ادامه تشریح میشود نگاهی به این صنعت و رویکردهای اتحادیه تولید و صادرات نساجی و پوشاک ایران در سالی که گذشت و سال جاری است. حجم بازار پوشاک و منسوجات حدود 15 میلیارد دلار برآورد میشود که 10 میلیارد دلار آن مربوط به پوشاک و 5 میلیارد دلار آن به منسوجات و زنجیره آن ارتباط دارد. با توجه به برآورد حدود 3 میلیارد دلاری قاچاق پوشاک، بیش از یکسوم بازار کشور تحت تأثیر قاچاق است که حجم بسیار بزرگی است و برای صنعت اشتغالزایی مانند پوشاک که نزدیک به 1 میلیون شغل در زنجیره آن فعالیت میکنند، بسیار چالش زاست. بنابراین مقابله با قاچاق پوشاک و منسوجات و برخی رویههای قانونی ورود کالا اعم از ملوانی، ته لنجی، پیلهوری، کوله بری و ظرفیت مناطق آزاد همواره در دستور کار این اتحادیه بوده است.
درباره کمبود مواد اولیه و سرمایه در گردش واحدهای تولیدی نیز مهمترین مطلبی که طی سالهای گذشته بر اثر تورم لجامگسیخته به وجود آمده، کاهش شدید قدرت خرید مصرفکنندگان است که باعث کاهش حدود 30 درصدی مصرف پوشاک طی یک دهه گذشته شده و در بلندمدت بازار این حوزه را دچار چالش کرده است.
سرانه مصرف 150 دلاری پوشاک کشور طی سالهای 85 تا 95 هماکنون به کمتر از 100 دلار رسیده و همزمان تورم بالا و هرساله نیز علاوه بر تغییرات بیسابقه نرخ ارز در سه سال گذشته باعث شده سرمایه در گردش واحدهای تولیدی هر روزه کاهشیافته و به دلیل عدم وجود بازار و کاهش قدرت خرید مردم، هماکنون تورم حوزه پوشاک، پایینتر از نرخ تورم سایر مایحتاج مردم بوده که این موضوع قدرت تولیدکنندگان را هر روز کاهش میدهد. اتحادیه تلاش کرده طرحهای زیادی را بابت تحریک تقاضا و تأمین مالی زنجیره به کمک پلت فرمها و بانکها اجرا کند. این روند همچنان ادامه دارد.
از طرفی افزایش صادرات برای این صنعت با توجه به کاهش قدرت خرید داخلی بهعنوان یکی از استراتژیهای مهم در دستور کار اتحادیه قرار دارد. البته در حوزه صادرات نیز با مسائل مربوط به قوانین و مقررات از جمله بازگشت ارز صادراتی، تحریمها و پیمانهای منطقهای و تعرفههای پوشاک و منسوجات مواجه هستیم و سعی شده همواره از بعد تخصصی پیشنهادهای خود را به نهادهای مرتبط منعکس کنیم.
درباره قاچاق و واردات بیرویه صنعت پوشاک، اقدامات اتحادیه در حوزه ماده 13 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز بابت بحث شناسه، تبصره 4 ماده 18 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، اصلاح قوانین مربوط به مناطق آزاد و سایر رویهها اعم از کوله بری و ته لنجی از سال 96 تاکنون بهصورت مستمر ادامه دارد.
همچنین برای تأمین مواد اولیه و تأمین منابع لازم، اقدام اتحادیه در قالب تشکیل تعاونی تأمین نیاز اعضا، تفاهم همکاری با پلت فرمهای تارا، اسنپ پی، دیجی کالا، دیجی پی، ازکی بابت توسعه فروش و همکاری مستقیم با بانک تجارت در قالب تأمین مالی زنجیرهای ادامه دارد.
بابت صادرات نیز این اتحادیه با تشکیل کنسرسیوم صادراتی پوشاک ایران و حضور در رویدادهای منطقهای و تفاهمنامههای همکاری با تشکلهای کشورهای منطقه بخصوص روسیه، عراق، ترکیه و هند در جهت توسعه صادرات قدم برداشته است.
لازم به ذکر است یک کمیته تخصصی در اتحادیه باعنوان دپارتمان تبادل فناوری وجود دارد که اقدامات بسیاری در زمینه فناوری، نوآوری، تحقیق و توسعه انجام میدهد که در حال پیگیری است. ایجاد پلت فرمهای تخصصی زنجیره تأمین، فرآیندهای تحول دیجیتال در راستای توسعه فروش در زنجیره، حوزههای فنی و تخصصی مانند تصفیه پساب و ساخت قطعات موردنیاز ماشینآلات از جمله فعالیتهای این کمیته بوده است.